Polecamy
Z uwagi na Boże Ciało, Tygodnik Podhalański ukaże się już jutro. Miłej lektury.

Reklama

2019-04-23 23:19:58

Blog

PUSTY LAS

Reklama

Reklama

Monika Sznajderman mieszka w Beskidzie Niskim już ponad trzydzieści lat. I pisze wprost, że to jest jej miejsce na ziemi, powiada – „chciałabym zostać w nim do końca”, i dodaje, że tam znajduje się: „moje symboliczne i jak najbardziej realne jądro świata”. Jej najnowsza książka zatytułowana "Pusty las" ukazuje się na rynku 24 kwietnia, a już dwa dni później autorka spotka się z czytelnikami w Zakopanem.

     W tej znakomitej, niezwykłej książce, autorka w kilku miejscach bardzo wyraźnie się sama się sobie dziwi, pisząc: „Co ja właściwie tu robię, w tej ruskiej okolicy, na wysiedlonej Łemkowszczyźnie [...] Dziecko żydowsko-polskie z tak zwanej dobrej inteligenckiej rodziny, ‘inteligencja pracująca’, mówiono w tamtych dziwnych czasach, dziewczyna z warszawskiego Nowego Światu i okolic, panna do spodu miejska […] Co ja tu robię? Pytam więc często sama siebie w nagłym zadziwieniu”. Monika Sznajderman nieustannie się dziwi w tej książce. 
     Żyjąc, zajmujemy miejsce tych, którzy byli przed nami, taka jest oczywista kolej rzeczy. Jak jednak żyć w miejscu, w którym garstka ludzi zajmuje miejsce po ośmiuset, jak wypełnić taką przestronną pustkę? Szczególnie gdy tych ośmiuset nie odeszło tak, jak nakazuje czas, lecz zmiotła ich historia? Pusty las to opowieść autorki o życiu w Wołowcu, beskidzkiej wsi, z której kolejno znikali szukający szczęścia za oceanem biedacy, wizjonerscy nafciarze, Żydzi, Cyganie, Łemkowie. To także jej hołd dla tego miejsca na ziemi, jego historii, przyrody i jego mieszkańców.
     Jak napisał profesor Paweł Próchniak: "Pusty las to książka o życiu „wśród zrujnowanych cerkwi i zdziczałych sadów”, o wrastaniu w osierocony krajobraz i o czytaniu świata, który trwa już tylko w powidokach czegoś, czego „nie wolno przeoczyć”. Monika Sznajderman czyta Beskid Niski i czyta Wołowiec – czyta swoje miejsce na ziemi, miejsce życia na łące pamięci, w wyrwach po dawnych mieszkańcach Łemkowszczyzny. Te wyrwy, te pasma pustki – niewidoczne na pierwszy rzut oka – zjawiają się pośród słów, zawołane po imieniu. W tej prozie niemal słychać stukot klawiszy pod opuszkami palców, słychać oddech zbratany z rytmem kroków. I słychać też – mocno, wyraźnie – coś, co jest „jak łemkowskie gorzkie żale, jak smutna litania”. Pusty las – miejsce, od którego wieje grozą, całe w dreszczach, zagrzebane w cierpkiej ciszy. I jednocześnie jest to miejsce żywych głosów, codziennej krzątaniny, powszedniej czułości istnienia, która pachnie chlebem, tarniną i mgłą. Może w tym właśnie leży tajemnica tej prozy – w czułości, z jaką Monika Sznajderman dotyka ziemi niczyjej, leżącej pod białym, lodowatym słońcem, śmiertelnie zranionej. Ta czułość dotknięć jest czułością słów, ale ma też w sobie coś z miłości – przenikliwej, trzeźwej, dyskretnej. Taka miłość staje w pustym lesie, nawołuje. Wywabia z nieistnienia to, co powinno trwać. Układa usta do dawno zapomnianych imion jak do pocałunku. Powierza istnienie wyobraźni – osłania je, opatruje jego rany". 
     Z kolei profesor Roch Sulima, antropolog kultury, napisał o tej książce: "Powtarzane często pytanie: „Co ja tu robię?” jest ostatecznie pytaniem: „Kim jestem?”. Odpowiedź autorki nie jest spekulacją, ale działaniem, zatrudnieniem, budowaniem domu, zamieszkiwaniem, „wrastaniem” w tę pustkę po Łemkach, Żydach, Cyganach. Tworzeniem ze śladów i znaków przeszłości, głównie jednak „śladów śmierci, a nie śladów życia”, własnej „okolicy”, czyli ustanawianiem świata na nowo i siebie w tym świecie, gdzie „przedwieczorną porą czuje się smutek, drżenie i lęk”. Najważniejszą sprawą wydaje się jednak to, że Monika Sznajderman bliska jest odnalezienia języka, w którym może rozmawiać z nieobecnymi, z jej nieznanymi sąsiadami. Ten język jest widzeniem „przez nicość”, przybliżaniem się do świata z czułością, a nie widzeniem-władaniem. To bardzo ważne w czasach, gdy pamięć staje się towarem. Pusty las jest zapisem odnajdywania siebie przez powinność wobec Innych. I nie jest metaforą. Jednym z powtarzalnych wyobrażeń w tej książce jest właśnie las, który z bezlitosną obojętnością porasta progi zburzonych domostw i świątyń, ogrody i pola, wydeptane ścieżki, bezimienne mogiły i cmentarne nagrobki, ale też jako „drzewo z grobu” wpisuje się w odwieczną topikę życia". 
     Monika Sznajderman (ur. 1959) – antropolog kultury, wydawca, autorka książek. Studiowała w Katedrze Etnografii Uniwersytetu Warszawskiego. Następnie podjęła studia doktoranckie w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie. Zajmowała się między innymi antropologią współczesności, kulturą masową, filmem, formami współczesnej wyobraźni religijnej. Stale współpracuje z kwartalnikiem Konteksty Instytutu Sztuki PAN. W 1996 roku założyła wraz z mężem Andrzejem Stasiukiem i prowadzi do dziś Wydawnictwo Czarne, jedną z czołowych polskich oficyn, specjalizujące się w literaturze faktu. Jest autorką pięciu książek. Trzy pierwsze poświęciła tematyce antropologicznej. Były to: Zaraza. Mitologia dżumy, cholery i AIDS (1994); Współczesna Biblia Pauperum. Szkice o video i kulturze popularnej (1998) oraz praca doktorska zatytułowana Błazen. Maski i metafory (2000, 2014) napisana pod kierunkiem prof. Ludwika Stommy.
     W 2016 roku ukazała się jej książka Fałszerze pieprzu. Historia rodzinna, za którą została w 2017 roku wyróżniona Nagrodą im. Marii i Łukasza Hirszowiczów, Nagrodą Literacką Miasta Radomia oraz Nagrodą im. Jerzego Turowicza. Książka ta była również nominowana do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, nagrody Śląski Wawrzyn Literacki, Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus oraz znalazła się w finale Nagrody Literackiej Nike. Fałszerzy pieprzu przetłumaczono na język niemiecki, w przygotowaniu przekłady francuski i hiszpański. 
     Zredagowała kilka antologii esejów i reportaży, m.in. Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem (2002); Znikająca Europa (z Kathariną Raabe, 2006); Jako dowód i wyraz przyjaźni. Reportaże o Pałacu Kultury (z Magdaleną Budzińską, 2015) oraz Przecież ich nie zostawię. O żydowskich opiekunkach w czasie wojny (z Magdaleną Kicińską, 2018). W 2014 roku została uhonorowana w Lublinie Nagrodą im. Zbigniewa Hołdy. W tym samym roku przyznano jej nagrodę TVP Kultura – Gwarancje Kultury w kategorii Menadżer kultury. Mieszka w Wołowcu w Beskidzie Niskim.

Burmistrz Miasta Zakopanego, Wydawnictwo Czarne, Muzeum Tatrzańskie oraz Fundacja „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości” zapraszają na spotkanie z cyklu »CZARNE NA BIAŁYM« z udziałem MONIKI SZNAJDERMAN autorki książki PUSTY LAS. Rozmowę poprowadzą Maciej Krupa i Kuba Szpilka. Spotkanie odbędzie się 26 kwietnia 2019 roku, w piątek,  o godz. 18:00, w kawiarni „Kmicic” w Zakopanem, przy ulicy Staszica 11a. Wstęp wolny – Zapraszamy!
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    NIEMCY PRACA Niemiecka firma ALP BAU zatrudni od zaraz murarzy oraz cieśli szalunkowych. Niemiecka umowa, mieszkania oraz samochody firmowe, częste zjazdy do kraju.
    Tel.: 722240044
    E-mail: praca@conexio.pl
    WWW: www.conexio.pl
    GG: Opole
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupię działkę budowlaną w Białce Tatrzańskiej
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    MAM DO WYNAJĘCIA HOSTEL W ZAKOPANEM CENTRUM PRZY KRUPÓWKACH możliwość 350 miejsc noclegowych, 50zł/osoba nocleg - lub szukam kierownika, wspólnika. 604 22 33 77
  • PRACA | dam
    Z. R. GŁOWACCY ZATRUDNI PRACOWNIKÓW BUDOWLANYCH DO ROBÓT WYKOŃCZENIOWYCH W ZAKOPANEM. 608 813 506
  • PRACA | dam
    POSZUKUJEMY OSOBY DO OBSŁUGI APARTAMENTÓW W ZAKOPANEM. Praca dorywcza ale całoroczna. Tel.: 662244845
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ POKOJOWĄ i OPIEKUNKĘ DO DOMU OPIEKI DLA OSÓB STARSZYCH. UMOWA O PRACĘ (PEŁNE ŚWIADCZENIE). DOŚWIADCZENIE MILE WIDZIANE. ZAKOPANE -
    Tel.: 608 676 810.
  • PRACA | dam
    Zlecę pracę HYDRAULIKOWI - montaż muszli klozetowej. Zapłacę 1000zł. 660 678 522
  • PRACA | dam
    ZAKOPANE PRACA! TYNKARZA-TYNKI TRADYCYJNE ZEWNĘTRZNE ELEWACJI BUDYNKÓW. Proponowana stawka 35zł/godz. 604 22 33 77
  • PRACA | dam
    Zlecę POKRYCIE BALKONU 10m2 blachą. Wynagrodzenie 5000zł. 604 22 33 77, 697 353 012
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    VOLVO V-70, cena 4800zł. 603 591 587
  • PRACA | dam
    Centralny Ośrodek Sportu w Zakopanem zatrudni na pełen etat KELNERA/KELNERKĘ, a na okres wakacyjny Kucharza/Kucharkę i Pomoc Kuchenną. Oferujemy pracę w miłej atmosferze i atrakcyjne zarobki. Tel.: 725 300 095
    E-mail: patrycja.zapotoczna@cos.pl
    WWW: zakopane.cos.pl
  • POŻYCZKI
    SUPER OFERTA KREDYT GOTÓWKOWY-KONSOLIDACYJNY, MOŻLIWOŚĆ NAJNIŻSZEJ RATY NA RYNKU FINANSOWYM. ZADZWOŃ DO DORADCY. T-500 072 678.
  • POŻYCZKI
    POŻYCZKA wakacyjna -DLA OSÓB, KTÓRE MAJĄ ZALEGŁOŚCI W BAZACH, -IDEALNY PRODUKT DLA CIEBIE, -jasna przejrzysta oferta, - 0 zł ukrytych kosztów. T- 694 567 002.
  • USŁUGI | budowlane
    KOMPLEKSOWE WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, KAMIENIARKA. 606 292 966.
  • PRACA | dam
    PANIĄ DO ŚNIADAŃ i SPRZĄTANIA (bez nałogów) - KAMERALNA WILLA W ZAKOPANEM. Co drugi dzień. 730 07 77 11
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 2-POZIOMOWE, Zakopane Pardałówka, 68m2, c.1200zł + media, minimum rok. 608 697 065
  • PRACA | dam
    Zatrudnię pomoc do Pensjonatu w Murzasichlu
    Tel.: 669-493-772
  • USŁUGI | budowlane
    Świadczymy usługi ziemne i przewozowe z wykorzystaniem -samochodu ciężarowego z HDS (wywrotka, max. udźwig 6 ton, wysięg 10 metrow)
    Tel.: 694601628
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - DLA MŁODYCH, AMBITNYCH, POCZĄTKUJĄCYCH! Firma Norweska zatrudni w Oslo, na warunkach norweskich, młodych początkujących (nawet od razu po szkole) pracowników do przyuczenia w zawodzie TYNKARZ, MONTER RUSZTOWAŃ. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca na stałe/całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tygodnie. Zarobki od 13 do 23 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • PRACA | dam
    Kucharka - Pomoc KUCHENNA - Zakopane
    Tel.: 600712721
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Apartament 90 m, 2 sypialnie, duży salon z jadalnią i otwartą kuchnią, podziemny garaż, okolice rondo Kuźnice, dostępny od zaraz, najem długoterminowy.
    Tel.: +48608450888
  • PRACA | dam
    RENOMOWANY HOTEL W ZAKOPANEM ZATRUDNI RECEPCJONISTKĘ/RECEPCJONISTĘ ORAZ KELNERKĘ/KELNERA. Zapewniamy niezbędne przeszkolenie. Praca w miłym, zgranym zespole. Zainteresowane osoby prosimy o przesłanie CV na adres: recepcja@hotelrysy.pl Tel: 182011800
  • PRACA | dam
    Nowoczesna klinika stomatologiczna w centrum Zakopanego zatrudni, na dogodnych warunkach, osobę w charakterze asystentki stomatologicznej.
    Tel.: 530602603
    E-mail: stomatologia@przyrowni.eu
  • PRACA | dam
    KELNERKĘ/-RA, BARMANA/-KĘ, KUCHARZA dorywczo lub na stałe, do przyuczenia. RESTAURACJA, ZAKOPANE -
    Tel.: 501 467 829.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KUCHENNĄ praca stała lub sezonowa z możliwością noclegu. 694 184 929, 18 20 64 305
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Drewniany domek z duszą w Gronkowie k. Białki Tatrzańskiej. Na dole salon z kominkiem, aneksem kuchennym w pełni wyposażonym (kuchenka, lodówka, zmywarka, piekarnik, naczynia) i z przestrzenną łazienką. Na górze dwie sypialnie 2-osobowe. Taras, ogród z kącikiem dla dzieci. Grill, hamak, parking. Mile widziane zwierzaki. Idealny dla 4-osobowej rodziny. Tel. +48602152509
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KELNERSKĄ weekendy, święta, wakacje (z możliwością noclegu). 694 184 929, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: KELNERKĘ, praca stała z możliwością noclegu. 694 184 929, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KELNERSKĄ na 4-miesięczny kontrakt (czerwiec-wrzesień), 15 000zł netto. 694 184 929, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA ZATRUDNI KUCHARZA NA PEŁNY ETAT -
    Tel.: 600 076 107.
  • PRACA | dam
    GOSPODA PODKOWA W ZAKOPANEM OSOBĘ NA ZMYWAK. Praca stała, sezonowa. 694 184 929, 18 20 64 305
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: KASJER, SPRZEDAWCA- KASJER I PRACOWNIK SKLEPU W ZAKOPANEM TEL. +48 22 205 33 10
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIĘ DZIAŁKI BUDOWLANE, DOMY, MIESZKANIA Zakopane i najbliższe okolice tel. 606 253 595.
2019-06-18 14:41 Lisy buszują przy ulicy Szkolnej (WIDEO) 2019-06-18 13:37 Będzie cieplej i bez dymu 2019-06-18 12:26 Rozmawiamy z turystami o ławeczkach multimedialnych. Jedna kosztowała 40 tysięcy 8 2019-06-18 12:16 Lato z Radiem na początek sezonu w Zakopanem. Wystąpi Kayah 1 2019-06-18 11:27 Radni odebrali mandat Michałowi Glonkowi 2019-06-18 10:42 Nożownik zaatakował… krowy 1 2019-06-18 10:05 Jechał na quadzie i przewrócił się. Miał blisko 3 promile alkoholu 2019-06-18 09:56 Konto dla pogorzelców z Czarnego Dunajca 2019-06-18 09:13 Kajakarze na Dunajec - rusza największy spływ 2019-06-18 07:59 Sukcesy nowotarskich kadetów w ogólnopolskim konkursie historycznym 1 2019-06-17 21:59 Budżet bez zastrzeżeń 2019-06-17 20:59 Nowe multimedialne ławeczki w Zakopanem 8 2019-06-17 20:00 Śmierć funkcjonariusza 1 2019-06-17 19:39 Wspólne drogi malarskie 2019-06-17 19:06 W mieście trwa dyskusja czy dać milion na hokej 4 2019-06-17 18:54 W Murzasichlu uważajcie na kozy wchodzące na auta 6 2019-06-17 18:21 Droga do Zubrzycy już przejezdna 2019-06-17 18:06 Klub po nowemu 2019-06-17 18:00 Po deszczu wyszło słońce. Zieleń znowu taka soczysta 2019-06-17 17:25 Zablokowana droga z Jabłonki do Zubrzycy Dolnej (WIDEO) 1 2019-06-17 16:58 Trzech poszkodowanych w Niedzicy 1 2019-06-17 16:30 Szukają statystów do komedii Michała Milowicza 3 2019-06-17 16:03 Pijany motocyklista spowodował kolizję i uciekł 2019-06-17 15:52 400 milionów na inwestycje Polskich Kolei Linowych (WIDEO) 3 2019-06-17 15:15 Straż organizuje akcję pomocy dla pogorzelców 3 2019-06-17 14:37 Narciarskie inwestycje i więcej turystycznych atrakcji 3 2019-06-17 14:03 Program „Wakacji w Mieście 2019” 2019-06-17 13:54 Szlak ze Świnicy na Zawrat nadal zamknięty 1 2019-06-17 13:52 Piknik parafialny i deszczowy 2 2019-06-17 12:39 Policjant po służbie zatrzymał pijanego kierowcę (WIDEO) 2019-06-17 12:38 Uwaga kierowcy przygotujcie się na utrudnienia 2019-06-17 11:20 Pojedziemy przez most tymczasowy 2019-06-17 10:58 Sarsa, Afromental i bezsenna noc na powitanie lata 2019-06-17 10:31 Strażacy reanimowali psa 2019-06-17 09:41 Wypadek na zakopiance 2019-06-17 09:21 I mamy deszcz, dużo deszczu 1 2019-06-17 08:01 Odpoczywamy od upałów, a tak było wczoraj pod Świnicą 2019-06-17 00:00 Pstrąg w „Regionalnej” odsłonie 2019-06-16 21:40 Hotel przy dworcu kolejowym wkrótce ma być gotowy 1 2019-06-16 21:20 O MATKACH HOLOCAUSTU 2019-06-16 20:30 85 lat w służbie 2019-06-16 19:13 Wielka burza nad Orawą 2019-06-16 19:07 Bus i czarna chmura dymu (WIDEO) 5 2019-06-16 18:30 Kosmiczny Bajzel (ZDJĘCIA) 2019-06-16 16:50 Trzy zwycięstwa dla AZS Zakopane 2019-06-16 16:25 Pożar w Podczerwonem 4 2019-06-16 15:50 Smrody na Samorodach 2 2019-06-16 14:53 Tak wyglądało zderzenie na Grunwaldzkiej (WIDEO) 10 2019-06-16 14:20 Fatalny wypadek na trasie Małopolskiego Wyścigu Górskiego 2 2019-06-16 13:27 Burze nad Podhalem i Tatrami
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Bojcorka

FILMY TP

Album TP

Pożegnania