2023-09-28 17:15:08

Wybory

Piąte koło u wózka czyli wyborcze marzenia osób z niepełnosprawnościami

Władze są tak pewne, że jest nas mało, że nie muszą się z nami liczyć w wyborczych kalkulacjach. Jako nieliczni głosujący nie jesteśmy potrzebni.

W Polsce jest prawie 4,7 mln osób z niepełnosprawnościami, z czego blisko 600 tys. mieszka w Małopolsce. To spora grupa osób, którą powoli zaczynają dostrzegać także lokalni politycy. Jednak przeglądając obietnice z poprzednich wyborczych kampanii samorządowych, trudno się w nich dopatrzeć przekazów kierowanych do tej grupy. A oni szczególnie potrzebują wsparcia - nie tylko dla siebie, lecz także dla rodzin i opiekunów.

Wózkiem przez Krupówki

- Jestem przedsiębiorcą, kobietą, żoną, właścicielką psa, a na samym końcu osobą z niepełnosprawnością - oświadcza Angelika Chrapkiewicz-Gądek, ekspertka ds. dostępności osób z niepełnosprawnością ruchu, mieszkanka Zakopanego. Nie wyobraża sobie, by miała nie pójść na wybory, nawet jeśli wybierani kandydaci o osobach z niepełnosprawnością często zapominają.

Angelice towarzyszy SMA, rdzeniowy zanik mięśni. Długo była sprawna, ale z wiekiem musiała przesiąść się na wózek i spojrzeć na świat z innej perspektywy. Doświadczyła, jak to jest być niedostrzegalną. Największym problemem wcale nie jest sytuacja, gdy kelner w restauracji ponad jej głową pyta męża, co podać. Jakby jej tam nie było. Problemem jest funkcjonowanie na co dzień. Przejazd wózkiem przez Krupówki, których wypłukana kostka coraz bardziej się rozjeżdża, stając się pułapką dla wąskich kół jej wózka. Kiedyś się wywróciła; kolejny upadek skończył się skomplikowanym złamaniem. Ironia losu: jeżdżąc na wózku, złamać nogę.

Zakopane bez barier?

Leszek Dorula, burmistrz Zakopanego, dwukrotnie wpisywał do swojego programu wyborczego realizację projektu "Zakopane bez barier", startując w wyborach w 2014 i 2018 roku. W ostatnim punkcie pt.: programy społeczne, wpisał lakonicznie: Realizacja programu - udogodnienia dla niepełnosprawnych,

Zapytaliśmy go, w jakim stopniu udało się zrealizować te wyborcze obietnice i co teraz planuje zrobić dla osób z niepełnosprawnościami. Burmistrz odmówił rozmowy z dziennikarzem Tygodnika Podhalańskiego. Na pierwsze pytanie otrzymaliśmy odpowiedź z biura prasowego burmistrza. Odpowiedzi na drugie pytanie nie było.

Jakub Sikorski z Wydziału Oświaty i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Zakopane sam porusza się na wózku, problemy zna więc z własnej perspektywy. To on odpisuje na pytania zadane burmistrzowi. Wymienia długą listę osiągnięć zaczynającą się od konkursów plastycznych na temat niepełnosprawności i integracji dzieci.

Tylko że dla Angeliki problemem jest dostanie się choćby do budynku starostwa, bo do drzwi prowadzą strome schody. Owszem, zbudowano platformę dla osób poruszających się na wózkach, lecz żeby się dostać nią na szczyt schodów, trzeba czekać na osobę obsługującą. Sam niepełnosprawny w tej sytuacji sobie nie poradzi.

W odpowiedzi z wydziału oświaty czytamy tylko ogólny opis: „Przy prowadzeniu wszelkich remontów i przebudów dróg i chodników wykonawcy zobowiązani byli do przestrzegania zapisów Zarządzenia nr 208/2017 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 23 października 2017 r. w sprawie wymogów, jakim powinny odpowiadać przejścia dla pieszych, przejścia podziemne, przejścia nadziemne, pochylnie, schody zewnętrzne i wewnętrzne, windy, parkingi i chodniki z uwagi na potrzeby osób niepełnosprawnych”.

Dalej dowiadujemy się, że trwają prace nad realizacją zadania: Zakopane bez barier. Projekt zakłada między innymi ułożenie przy przejściach dla pieszych płyt z guzami w kontrastującym kolorze, obniżenie krawężników, sygnalizację dźwiękową, przyciski uruchamiające sygnalizację w kontrastowym kolorze, stosowanie materiałów antypoślizgowych. Nie ma słowa o zakresie czasowym, podsumowania, ile już zrobiono i za jakie pieniądze. W odpowiedzi nie ma nic o programach wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami w mieście.

Dalsza część tekstu pod zdjęciem

- Nie mam telewizora, polityka mnie denerwuje. Czytam jednak postulaty, a na wybory chodzę zawsze. I teraz też pójdę - oświadcza Angelika Chrapkiewicz-Gądek

Parkowanie z wózkiem

Jak przekonuje Angelika, w Zakopanem problemem jest także zaparkowanie samochodu na kopercie wyznaczonej częściowo wzdłuż jezdni, częściowo na chodniku. Kto da radę w takim miejscu otworzyć drzwi, wyciągnąć wózek i na niego wsiąść? Niemożliwe. Podobnie jak dostanie się do budynku Tesko, by odebrać kody, czy worki na śmieci. Brak udogodnień.

W piśmie skierowanym do redakcji czytamy, że analiza usytuowania parkingów miejskich przeprowadzona była w 2017 roku. Po sześciu latach ma być zaktualizowana i zostaną wprowadzone konieczne zmiany.

-To drobne sprawy, które bardzo utrudniają życie. Podobnie jak okienko kasowe na wysokości czubka mojej głowy - dodaje Angelika. - By dostać się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej czy Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, muszę korzystać z pomocy męża. A przecież szczególnie w takie miejsca powinnam dotrzeć sama. Podobne problemy mają osoby z innymi niepełnosprawnościami. Wiem, że to stare budynki, których wnętrza trudno zaadaptować, ale może warto pomyśleć nad budową nowych, bardziej funkcjonalnych lub nad przeprowadzką do tych bardziej dostępnych? - zastanawia się.

Nieco lepiej jest w środku budynku urzędu miasta. W ramach wyborczych obietnic zakopiański burmistrz powołał przed laty koordynatora ds. dostępności urzędu. W minionym roku w ramach “Planu działań na rzecz poprawy zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami w urzędzie miasta Zakopane” zamontowano krzesła do ewakuacji. Pojawiły się pętle indukcyjne, tabliczki w języku Braille’a, a na urzędowej stronie internetowej można obejrzeć film informacyjny w języku migowym.

Choć problemy obywateli z niepełnosprawnościami stają się coraz częściej tematem publicznych debat, to w Polsce przeważa opinia, że takie osoby trzeba głównie leczyć i rehabilitować. Owszem, to ważne, lecz nie można nie zwracać uwagi na to, że wielu z nich chce też funkcjonować jak każdy obywatel - czyli korzystać z tego, co jest dostępne dla innych. Także z ofert kulturalnych, rozrywkowych czy możliwości prowadzenia biznesu. Tymczasem zwykłe bariery architektoniczne często to nadal uniemożliwiają.

Temat osób z niepełnosprawnościami praktycznie nie przewijał się w lokalnych kampaniach wyborczych w Zakopanem i na całym Podhalu.

Nowy Targ po omacku

Barbara Sowińska z Nowego Targu od dawna upomina się o możliwość bezpiecznego poruszania się po rodzinnym mieście. Wzrok straciła 10 lat temu. Guz mózgu. Dobrze pamięta miasto z czasów, gdy - jak mówi - czuła światło. Gdy zapytać ją, jak dojść z jednego miejsca w drugie, jest idealnym przewodnikiem. Doskonale opisuje każdą uliczkę, niczym gadający plan miasta. Wystarczy wziąć ją pod rękę, a ona prowadzi po Nowym Targu.

Wskazując miejsca niebezpieczne dla osób takich jak ona, pierwsze kroki kieruje w stronę skrzyżowania. Prosi, by zamknąć oczy. I teraz spróbować przejść. Na jednym skrzyżowaniu w ogóle nie słychać “dzięciołów”. To urządzenia, których stukot wyznacza kierunek, gdzie iść, gdy zaświeci się zielone światło i odpowiedni moment na przejście. Gdy ich nie słychać, można poczuć bezradność. W innym miejscu odzywa się tylko jeden, zepsuty sygnalizator. Łatwo wtedy ruszyć po przekątnej ruchliwego skrzyżowania.

Wydaje się, że naprawa takich urządzeń to nic trudnego - a jednak wysyłane do burmistrza i Powiatowego Zarządu Dróg prośby, pisma, ponaglenia niewiele dają.

Od tego jest państwo?

Burmistrz Nowego Targu Grzegorz Watycha rządzący miastem od 2014 roku, przyznaje wprost, że w programie wyborczym nigdy nie zamieszczał punktów dotyczących pomocy osobom z niepełnosprawnościami. - Za tego typu pomoc odpowiadają głównie instytucje państwa, a nie samorządu - przekonuje. - Samorząd ma się zajmować kwestiami dostosowania infrastruktury do bieżących potrzeb. W przypadku remontu drogi trzeba pamiętać o obniżeniu krawężnika, a remontu budynku - o szerokich drzwiach do toalet czy podjazdach.

Burmistrz przyznaje, że ważne jest udostępnienie obiektów użyteczności publicznej. A tu pojawiają się problemy. W urzędzie miasta planowane jest dopiero dobudowanie windy, ale to trudne zadanie dla architektów w przypadku starych budynków. W Nowym Targu tym trudniejsze, że magistrat składa się z dwóch połączonych budynków z różnych lat. I każde piętro rozciąga się na dwóch poziomach. Wygląda więc na to, że nawet z windą urząd nie będzie w pełni dostępny dla osób poruszających się na wózkach.

Za to burmistrz Watycha chwali się pozyskaniem 100 tys. zł z funduszy norweskich, za które wyremontowano i dostosowano dla osób z niepełnosprawnościami łazienki w Ośrodku Pomocy Społecznej. Są też już pętle indukcyjne, głośniki w dzienniku podawczym, asystent czy tłumaczka języka migowego, a będą też odpowiednie tabliczki przy drzwiach urzędu.

- To nie jest tak, że stale przychodzą ludzie z dysfunkcjami szukający pomocy, jednak gdy przychodzą, to tą pomoc otrzymują - przekonuje burmistrz.

Dalsza część tekstu pod zdjęciem

- Jeśli ktoś nie wykazywał empatii w stosunku do niepełnosprawnych, nadal nie będzie tego robić - zauważa.Barbara Sowińska.

Sprawdzę każdego

Burmistrz Watycha zapytany o wciąż niedziałające “dzięcioły”, przypomina, że żadne skrzyżowanie, przy których jest sygnalizacja, nie należy do miasta. Jego zarządcami jest powiat, województwo czy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.

- Mnie nie interesuje, czyja to droga. Ja się zwracam do mojego burmistrza w moim mieście z prośbą o pomoc - irytuje się Barbara, na ogół niezwykle pogodna osoba. - Władze zlikwidowały budżet obywatelski, z którego finansowany był program „Niewidomi nie gryzą”, który realizowałam między innymi w szkołach. Niepełnosprawność traktowana jest tu jak piąte koło u wozu. Gdy ich o to zapytać, to burmistrzowie podają głównie programy ogólnopolskie, nie widać własnej inwencji - podkreśla. - Wydaje mi się, że władze są tak pewne, że jest nas mało, że nie muszą się z nami liczyć w wyborczych kalkulacjach. Jako nieliczni głosujący nie jesteśmy potrzebni - stwierdza.

Na kogo ona będzie głosować? Zanim zakreśli krzyżyk przy nazwisku, sprawdzi, co kandydat wcześniej zrobił dla osób z niepełnosprawnościami. Jaką przejawiał inicjatywę. Nowy Targ to małe miasto i nie będzie to trudne. Ponadto Barbara zamierza przychodzić na spotkania wyborcze, by zadawać pytania. Nie tyle o to, co kandydat obiecuje, tylko co już zrobił. - Jeśli ktoś nie wykazywał empatii w stosunku do niepełnosprawnych, nadal nie będzie tego robić - zauważa.

- Zaczęło się coś dziać, jeśli chodzi o nasze problemy, ale i samo środowisko osób z niepełnosprawnościami zaczęło się odzywać - przypomina Angelika Chrapkiewicz-Gądek. - Co jakiś czas są protesty tej grupy osób i ich opiekunów. Zauważyłam, że politycy powoli zaczynają celować w tę grupę - dodaje.

Osoby ze szczególnymi potrzebami - jak to się poprawnie określa - to nie tylko osoby z niepełnosprawnościami. Z wprowadzanych ułatwień skorzystają także kobiety w ciąży, osoby w kryzysie psychicznym, z autyzmem, depresją, seniorzy. Nawet kurier mający dostarczyć dwudziestokilową paczkę chętnie podejdzie po pochylni.

- Nie mam telewizora, polityka mnie denerwuje. Czytam jednak postulaty, a na wybory chodzę zawsze. I teraz też pójdę - oświadcza Angelika.

Józef Figura

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

stbv 2023-09-29 08:58:03

@Hart WIG

PiS-da miała być lepsza. Jest lepsza? Odpowiesz że tak bo dała ci 500 jałmużny

Hart WIG 2023-09-28 21:46:39

A to PO przednie platfusy niczego nie dały niepełnosprawnym? No tak, to nie był protest PO lityczny!!!!

Galerie

Medalowy Pierwszy Krok wojowników z Czerwiennego

Pół wieku Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie

Kabaretowo-teatralne ferie w Poroninie za nami

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Górskie serki i pasterskie dzwonki

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

PRACA | dam
Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE, SZPACHLOWANIE, DROBNE REMONTY. 787 036 888.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
PRACA | dam
Przyjmę DO OPIEKI NAD STARSZĄ OSOBĄ. 665 602 766.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
PRACA | dam
ZLECĘ PRACE PORZĄDKOWE, REMONTOWO-BUDOWLANE W KOŚCIELISKU, OD ZARAZ. 608 806 408
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Emerytka szuka DOMU Z OGRODEM do wynajęcia - Nowy Targ i okolice. 575 450 977.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW ORAZ WIĘŹBY DACHOWE WRAZ Z POKRYCIEM. 572624414.
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
PRACA | dam
Zatrudnię SPRZEDAWCZYNIĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO W ZAKOPANEM. 606 115 465.
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
PRACA | dam
KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę przesyłać na adres: kantorzakopanepraca@gmail.com
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.