2025-01-28 14:00:36

Reklama

Rabka-Zdrój

Rabka i jej mroczna wojenna historia

Reklama

Wiele nieodkrytych opowieści z historii Rabki można było usłyszeć w niedzielę, 26 stycznia na antenie Radia Kraków w reportażu Ewy Szkurłat.

Rabka-Zdrój, znana przede wszystkim jako uzdrowiskowe miasteczko, kryje w sobie wiele nieodkrytych opowieści. W niedzielę, 26 stycznia na antenie Radia Kraków usłyszeliśmy reportaż Ewy Szkurłat – wybitnej dziennikarki i reportażystki, która od lat zdobywa uznanie dzięki wnikliwym i poruszającym opowieściom. Tym razem odkryje przed nami działania ludzi, którzy z determinacją przywracają pamięć o dawnych mieszkańcach Rabki.

W centrum reportażu znajdą się historie Narcyza Listkowskiego – Lidera Dialogu, a także Michała Rapty i Grzegorza Moskala, współautorów książki „Mroczne sekrety Willi Tereska”. Ich praca to coś więcej niż tylko dokumentacja historii – to pasja i misja ratowania śladów przeszłości. Dzięki ich wysiłkom miasto stopniowo odzyskuje fragmenty zapomnianej historii – od odkopanych schodów prowadzących do dawnej bożnicy po macewy ustawione na mogiłach ofiar II wojny światowej.

Te działania są dowodem na to, że nawet najmniejsze znaleziska mogą mieć ogromne znaczenie. Każdy artefakt, każdy odkopany kamień czy opowiedziana historia to krok ku odbudowie pamięci o społeczności, która przez lata tworzyła kulturę Rabki.

Reportaż Ewy Szkurłat jest zaproszeniem do refleksji nad tym, jak istotne jest pielęgnowanie pamięci i ochrona dziedzictwa historycznego. To również przypomnienie, że za każdą z takich inicjatyw stoją ludzie – pełni pasji, determinacji i głębokiego szacunku dla przeszłości.

Reportaż jest dostępny online na stronie Radia Kraków pod linkiem: 

https://www.radiokrakow.pl/audycje/schody-reportaz-ewy-szkurlat/https://www.radiokrakow.pl/audycje/schody-reportaz-ewy-szkurlat/

opr.: mk

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Gg 2025-02-02 22:50:27
@mirek - " autorytety" polskie to pierwsze uciekały do Rumunii, Turcji, Francji i Wielkiej Brytanii.
Artefakt91 2025-01-29 22:12:56
@Druhu Marku, w każdą wigilię myślami jestem też choć chwilę w Ochotnicy. I zgadzam się, że to piękna wieś.
sp 2025-01-29 18:35:01
@krejci, waffen-SS 40 tyś, wehrmachcie ok. 50 tyś.
mirek 2025-01-29 16:09:25
"autorytety nie milczaly", nad Wisla autorytery same byly przedmiotem aresztowania i wywozki do obozow zaglady. Intelligenzaktion w samym Krakowie tylko mial miejsce juz w 1939 roku .
Sonderakion Krakau germanie przeprowadzili nieco ponad miesiac od rozpoczecia wojny !
Z calym szacunkiem dla ofiarnosci i cierpienia Holandii i jej mieszkancow, okupacja w Generalnej Guberni Hansa Franka byla duzo, a duzo bardziej okrutna i wszelkie porownania, ktore moga sie przeksztalcic w licytacje ofiar/bohaterow, nalezy brac z wywazeniem i znajomoscia historycznych faktow.
druh Marek 2025-01-29 15:35:05
Niemiecka okupacja w Generalnej Guberni byla wyjatkowo brutalna i krwawa. Daleko nie szukaj Artefakt91 - jedz do Ochotnicy. Piekna wies, takze miejsce masakry ludnosci cywilnej przez niemieckich oprawcow.
oooo 2025-01-29 13:41:52
Artefakt91

W Polsce podczas II wojny światowej autorytety nie miały takich możliwości jak na Zachodzie, by publicznie sprzeciwić się prześladowaniu Żydów. Niemcy nie traktowali Żydów jak ludzi, a Polaków darzyli ogromną pogardą. Uważali ich za naród podludzi, przeznaczony do niewolniczej pracy. Od początku okupacji prowadzili planową eksterminację polskiej inteligencji - w ramach akcji Intelligenzaktion zamordowali dziesiątki tysięcy nauczycieli, duchownych, naukowców i działaczy społecznych. Chcieli w ten sposób pozbawić Polaków przywódców zdolnych do organizowania oporu. Polacy mieli być jedynie siłą roboczą dla Rzeszy, a ich kultura i tożsamość miały zostać zniszczone. Stąd masowe egzekucje, pacyfikacje wsi i brutalne represje wobec każdego, kto sprzeciwiał się niemieckim rządom.

W krajach zachodnich, takich jak Belgia czy Holandia, okupacja miała inny charakter. Tamtejsze elity miały większą swobodę działania - dlatego mogli publicznie protestować, jak np. biskupi holenderscy, którzy potępili deportacje Żydów. W Polsce podobne działania były niemal niemożliwe - Niemcy karali śmiercią za samo pomaganie Żydom, często mordując całe rodziny i sąsiadów.

Mimo to niektórzy polscy dyplomaci, jak Aleksander Ładoś, działali w ukryciu, pomagając Żydom zdobywać fałszywe dokumenty. Indywidualnie wielu Polaków z narażeniem życia ukrywało Żydów, choć nie mieli wsparcia autorytetów, które mogłyby działać otwarcie. W realiach okupowanej Polski publiczne protesty były po prostu niemożliwe - wszelkie próby kończyły się natychmiastowymi represjami.
Artefakt91 2025-01-29 12:43:11
@oooo, zgadza się, w Polsce - jedynym kraju w Europie groziła za ukrywanie Żydów kara śmierci dla całej rodziny. W Holandii groziła za to deportacja do obozu koncentracyjnego (np historia Anne Frank, które w 1939 miała 10 lat). Niewątpliwie bandyckie prawo III Rzeszy zrobiło swoje i liczby nie oddają bohaterstwa Sprawiedliwych. W wielu krajach zachodniej Europy autorytety nie milczały w sprawie deportacji Żydów do obozów koncentracyjnych - np Królowa Belgii, Episkopaty Belgii i Holandii. W 1941 roku w Amsterdamie odbył się strajk przeciwko prześladowaniom Żydów. Tak tylko głośno myślę, czy stanowisko autorytetów nie rozpostarło swoistego parasola ochronnego nad Żydami skierowanego do własnych obywateli ?
xxx 2025-01-29 12:32:10
Coraz więcej prowokatorów.
krejci 2025-01-29 12:03:43
Mala Holandia dostarczyla tez ok. 20 - 25 tys. ochotnikow dla Waffen SS, gdzie tworzyli wlasny oddzial Freiwilligen Legion Niederlande.
oooo 2025-01-29 11:25:04
Porównując liczby Sprawiedliwych w Polsce i Holandii trzeba pamiętać, że sytuacja w obu krajach była zupełnie inna. W Polsce pomoc Żydom była karana śmiercią - nie tylko dla osoby, która udzielała pomocy, ale też dla całej jej rodziny i często dla sąsiadów. Niemcy byli tu bezwzględni, a represje wobec rodzin pomagających były ogromne. W Holandii konsekwencje były oczywiście surowe, ale nie były aż tak brutalne i nie dotyczyły całych społeczności. Mimo tego tysiące Polaków zdecydowały się ryzykować życie, by ratować Żydów - to prawdziwy dowód odwagi i poświęcenia.

Po wojnie w Polsce wielu ludzi, którzy ratowali Żydów, bało się przyjąć tytuł Sprawiedliwego. Obawiali się zarówno represji ze strony komunistycznych władz, ale także negatywnych reakcji lokalnych społeczności, szczególnie w miejscach, gdzie po wojnie miały miejsce pogromy i panowało negatywne nastawienie do Żydów. Ich decyzja o rezygnacji z odznaczenia nie wynikała z braku odwagi (bo swoją gotowość do działania, nawet w obliczu ogromnych trudności, pokazali już podczas wojny), lecz z troski o bezpieczeństwo swoje i bliskich. To świadczy o ich głębokim poczuciu odpowiedzialności i woli działania, nawet w trudnych warunkach, a nie z potrzeby uznania. W Holandii nie było takich obaw - tam społeczeństwo było dumne ze swoich Sprawiedliwych.

Więc nie chodzi tylko o liczby - liczy się kontekst, represje, warunki okupacyjne i to, jak wyglądało życie po wojnie.
Supcio 2025-01-29 10:46:02
Rabka - miasto dzieci świata, kawalerów orderu uśmiechu i wille: Juras, Sasin i Niemen
Artefakt91 2025-01-29 08:22:43
Mała Holandia, która w 1939 miała niecałe 9 milionów mieszkańców ma prawie 6 tys. Sprawiedliwych a 4 razy wówczas większa Polska ( 35 milionów w 1939 r.) ma ich o 1200 więcej.
Dymisja 2025-01-29 04:52:06
Nowacka wam powie ,kto to zrobił
antenka 2025-01-28 17:56:45
moher na razie nic o śmieciach ani gazie, ale szacunek za przebicie się przez historię. Może to początek nowej pasji?
moher 2025-01-28 15:27:21
Bedzie cos o wywozie smieci i cenach gazu ?
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MIESZKANIE W CENTRUM ZAKOPANEGO: TRZY POKOJE, DWA BALKONY, WIDOKOWE, PO REMONCIE. 662 210 421
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupie działkę budowlana w Kościelisku lub Zakopanym tel 660797241 b12.pl.
  • PRACA | dam
    ZLECĘ WYKOŃCZENIE TRZECH BUDYNKÓW W ZAKOPANEM. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE DWA POKOJE, 38mkw, BALKON, W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA. STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
  • PRACA | dam
    DO PENSJONATU W ZAKOPANEM - OSOBĘ DO OBSŁUGI ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA POKOI - dyspozycyjną. Bez zamieszkania. 590 578 689.
  • USŁUGI | inne
    SZEWC - KALETNIK - ZAKOPANE - ul. Staszica 3 - 666 120 662.
  • PRACA | dam
    Praca w Zakładzie Kuśnierskim wymagane doświadczenie oraz Prawo jazdy Kategoria B. 888267329
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    Praca Kucharz Z Doświadczeniem Bukowina Tatrzańska Gotowanie Dla Grup w Dużym Ośrodku Z Noclegiem.
    Tel.: 601 453 970
  • PRACA | dam
    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę przesyłać na adres: kantorzakopanepraca@gmail.com
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Nowy Targ -sprzedam działkę usługowa 8235 m2 z uregulowanym dojazdem okolice stacji paliw przy drodze na Białkę Tatrzańska. 660797241 www.b12.pl
    Tel.: 660797241
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    PRZYCZEPKA JEDNOOSIOWA WYWROTKA. URSUS C-360. 692 180 309.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKALE USŁUGOWE/BIUROWE - ul. Kościeliska (I p.), obok przejścia podziemnego. 509 25 44 55.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    Biuro księgowe AUDITPLUS zatrudni: głównego księgowego, specjalistów ds. księgowości i referentów. Praca w Zakopanem, 8-16, pełen etat. Zapraszamy. Zgłoszenia: praca@auditplus.pl.
  • PRACA | dam
    Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    ŚWINIE WŁASNEGO CHOWU. 788 679 465.
  • PRACA | dam
    Poszukuję osoby do sezonowego, prowadzenia gospodarstwa domowego w Zakopanem. Życiorys zawodowy proszę przesyłać na adres e-mail. rozanob@interia.pl
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • KUPNO
    KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA DOM W WITOWIE, w którym do roku 2025 znajdował się Ośrodek Zdrowia. 698 508 796.
  • ANTYKI
    Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
  • USŁUGI | inne
    ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-02-14 15:02 Podpisano umowę na budowę nowego zaplecza dla oczyszczalni ścieków w Nowym Targu 2026-02-14 14:00 Oblężone Tatry. Ferie w toku, a Zakopane stanęło w korkach 2026-02-14 13:00 Wilki w Dzianiszu, wilki na Gubałówce (WIDEO) 2026-02-14 12:00 XIV Rajd Rodzinny w Witowie już 15 lutego. Aktywnie i rodzinnie pod Tatrami 2026-02-14 11:00 Walentynkowy poranek na Sarniej Skale (WIDEO) 2026-02-14 10:00 Tatrzańskie podziemia (WIDEO) 2026-02-14 09:00 Policja w remizie OSP Tylka 2026-02-14 08:00 Złożyliście już miłosne życzenia? Dziś Walentynki 2026-02-13 21:33 Miłość bywa ślepa, a Walentynki mogą być niebezpieczne 2 2026-02-13 21:03 To obowiązkowy punkt programu, gdy przyjedziecie do Zakopanego! 7 2026-02-13 21:01 Fundusze Europejskie na odnowę małopolskich miast 2026-02-13 20:29 Fałszywy alarm w Jabłonce 2026-02-13 20:00 Wielki Bal Charytatywny PSONI w Nosalowym Dworze (WIDEO) 1 2026-02-13 19:00 Już zakwitły 2026-02-13 18:30 Tragedia w Tatrach Słowackich. Pod lawiną zginął czeski taternik 1 2026-02-13 18:00 132. rocznica urodzin gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza (WIDEO) 1 2026-02-13 17:48 Mamy drugi medal na Igrzyskach Olimpijskich 1 2026-02-13 17:29 Woda z wodociągu Jurzyste - Stołowe nieprzydatna do spożycia. Jest decyzja sanepidu 2026-02-13 17:02 Łzy wzruszenia, prestiż i duma, czyli statuetki Marki Tatrzańskiej rozdane (WIDEO) 4 2026-02-13 16:51 Widzieliście może Ramzesa? Zaginął w centrum Zakopanego, a rodzina za nim tęskni 3 2026-02-13 16:30 Był pijany. Uszkodził zaparkowane samochody 2026-02-13 16:00 Zainwestował w kryptowaluty i stracił 90 tysięcy złotych. Uważaj na oszustów 9 2026-02-13 15:31 Z transformatora wylewała się woda 4 2026-02-13 15:00 Próbował zabić, trafi na ponad 10 lat do więzienia 2026-02-13 14:14 Utrudnienia na drodze wojewódzkiej w Rabie Wyżnej 2026-02-13 14:00 W Zakopanem stanie ławeczka hrabiego Zamoyskiego (WIDEO) 11 2026-02-13 13:00 Ciemno przy wyremontowanej drodze w Zębie. Powiat tłumaczy: trwa przekazanie oświetlenia gminie 1 2026-02-13 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 2026-02-13 11:00 Miasto podsumowuje intensywny początek roku pod Giewontem 2 2026-02-13 10:00 Zakopane zdobyło Zimową Gwiazdę Travelist 10 2026-02-13 09:53 Stłuczka na ul. Makuszyńskiego 5 2026-02-13 09:00 Oszustwa na "inwestycje". Mężczyźni stracili oszczędności 6 2026-02-13 08:00 Bezpłatny kurs narciarstwa biegowego dla dzieci w Nowym Targu. Ruszają zapisy 1 2026-02-12 21:50 Kajtek wciąż zaginiony 1 2026-02-12 21:30 Sprzęt od Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy już dotarł do Rabki 16 2026-02-12 20:46 Nowy komendant Straży Pożarnej w Zakopanem 2026-02-12 20:35 Nietypowa akcja strażaków z pączkiem w tle 1 2026-02-12 20:00 W czerwcu Zakopane stolicą sportu. Tatra Fest i L'Étape Poland połączą siły 2026-02-12 19:26 Roczna narada tatrzańskiej Policji. Podsumowanie 2025 roku w Zakopanem 2026-02-12 19:00 Od lat w planach, teraz bliżej realizacji. Co z obwodnicą Zakopanego? 10 2026-02-12 18:00 Będą nowi dyplomowani bacowie i zawodowi juhasi 2026-02-12 17:22 Dziś odwilż i gorsze warunki na stokach (WIDEO) 2026-02-12 17:00 Burmistrz wraca do dobiegającej końca inwestycji kolejowej w Rabce 5 2026-02-12 16:00 Po ile ten pączek, po ile? 2026-02-12 15:30 Poetycka niedziela w Nowym Targu 2026-02-12 15:22 Krakowska wojna na billboardy przeniosła się na Podhale 14 2026-02-12 15:00 Burmistrz Zakopanego o starcie Maryny Gąsienicy na Igrzyskach i hejcie, który spotkał Polę Bełtowską (WIDEO) 11 2026-02-12 14:29 Łanie spędzają tłusty czwartek na parkingu na Bystrem (WIDEO) 1 2026-02-12 14:29 Zwłoki znalezione w Zębie 2026-02-12 14:25 Awantura w Bustryku. Zatrzymany mężczyzna 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-02-14 14:05 1. Śnieg udał się na północ Polski i tam spadł. 2026-02-14 13:57 2. Jak na Walentynki to mały najazd .Skonczylo się Eldorado . 2026-02-14 13:41 3. Ostatnia sobota karnawału, kiedyś było hucznie i wesoło.Proszę wpisać w wyszukiwarkę "Właściciele domów muszą się mieć na baczności. Bez tego dokumentu stracisz ubezpieczenie i zapłacisz 5000 zł kary" 2026-02-14 12:31 4. Zakładając nawet , że na tym balu charytatywnym podczas licytacji zejdą wszystkie te obrazy-maszkarony i inne wystawione rzeczy , to ile ta licytacja może przynieść dochodu ? 30tys., 50tys. max ? , więc chciałem spytać , bo to zawsze jest tajemnicą , ile kosztuje ta szampańska impreza dla WYBRANYCH ??? , licząc wynajęcie sali , obsługa wybranych , wyżywienie i napitek z górnej półki , DJ z muzyką "do białego rana" , zespół Pectus , inne dodatkowe koszty tego charytatywnego balu , sądzę , że ta balanga kosztuje minimum około 250 - 300 tys.zł., a zysk z licytacji niech nawet wyniesie 100 tys., to gdzie tu logika korzyści ?, a kto pokrywa koszty tej balangi i ile one wynoszą , bo to istotne pytanie , zapewne ja i dużo mieszkańców jest ciekawych za ile i czyje bawi się zakopiańska ,,szlachta" ????????????????? 2026-02-14 12:01 5. Nie szata zdobi Marka ale to co mu w sercu i w duszy gra i niech przenosi jak najdłużej swoim opowiadaniem legendę Podhala 2026-02-14 11:20 6. @szary, nie wierz też we wszystko co jest w internecie! zwłaszcza w różnego rodzaju filmiki np. na You Tube bo są tam też filmiki nie wiadomo przez kogo opublikowane spróbuj sam! załóż konto zaloguj się i możesz filmiki publikować 2026-02-14 11:05 7. Dosiąść to sobie możesz barana, a najlepiej tego, którego widzisz w lustrze 2026-02-14 10:32 8. My mamy dzień kobiet 8 marca a nie jakieś Hamerykańsky Valantynky.Listości. 2026-02-14 10:16 9. Jak zawsze sami swoi. Najlepsze jest stwierdzenie, że Marka Tatrzańska porównywana jest do góralskiego Oskara. Tylko co to jest za nagroda ten "góralski Oskar"?! Bo porównywać można chyba tylko do czegoś co istnieje? Jeżeli jest to słabo wypromowany bo jeszcze o nim nie słyszałam. 2026-02-14 09:45 10. "OSP Zaskare" na drzwiach - to chyba jednak ejajowe dzieło
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama