2025-01-28 14:00:36

Rabka-Zdrój

Rabka i jej mroczna wojenna historia

Reklama

Wiele nieodkrytych opowieści z historii Rabki można było usłyszeć w niedzielę, 26 stycznia na antenie Radia Kraków w reportażu Ewy Szkurłat.

Rabka-Zdrój, znana przede wszystkim jako uzdrowiskowe miasteczko, kryje w sobie wiele nieodkrytych opowieści. W niedzielę, 26 stycznia na antenie Radia Kraków usłyszeliśmy reportaż Ewy Szkurłat – wybitnej dziennikarki i reportażystki, która od lat zdobywa uznanie dzięki wnikliwym i poruszającym opowieściom. Tym razem odkryje przed nami działania ludzi, którzy z determinacją przywracają pamięć o dawnych mieszkańcach Rabki.

W centrum reportażu znajdą się historie Narcyza Listkowskiego – Lidera Dialogu, a także Michała Rapty i Grzegorza Moskala, współautorów książki „Mroczne sekrety Willi Tereska”. Ich praca to coś więcej niż tylko dokumentacja historii – to pasja i misja ratowania śladów przeszłości. Dzięki ich wysiłkom miasto stopniowo odzyskuje fragmenty zapomnianej historii – od odkopanych schodów prowadzących do dawnej bożnicy po macewy ustawione na mogiłach ofiar II wojny światowej.

Te działania są dowodem na to, że nawet najmniejsze znaleziska mogą mieć ogromne znaczenie. Każdy artefakt, każdy odkopany kamień czy opowiedziana historia to krok ku odbudowie pamięci o społeczności, która przez lata tworzyła kulturę Rabki.

Reportaż Ewy Szkurłat jest zaproszeniem do refleksji nad tym, jak istotne jest pielęgnowanie pamięci i ochrona dziedzictwa historycznego. To również przypomnienie, że za każdą z takich inicjatyw stoją ludzie – pełni pasji, determinacji i głębokiego szacunku dla przeszłości.

Reportaż jest dostępny online na stronie Radia Kraków pod linkiem: 

https://www.radiokrakow.pl/audycje/schody-reportaz-ewy-szkurlat/https://www.radiokrakow.pl/audycje/schody-reportaz-ewy-szkurlat/

opr.: mk

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Gg 2025-02-02 22:50:27
@mirek - " autorytety" polskie to pierwsze uciekały do Rumunii, Turcji, Francji i Wielkiej Brytanii.
Artefakt91 2025-01-29 22:12:56
@Druhu Marku, w każdą wigilię myślami jestem też choć chwilę w Ochotnicy. I zgadzam się, że to piękna wieś.
sp 2025-01-29 18:35:01
@krejci, waffen-SS 40 tyś, wehrmachcie ok. 50 tyś.
mirek 2025-01-29 16:09:25
"autorytety nie milczaly", nad Wisla autorytery same byly przedmiotem aresztowania i wywozki do obozow zaglady. Intelligenzaktion w samym Krakowie tylko mial miejsce juz w 1939 roku .
Sonderakion Krakau germanie przeprowadzili nieco ponad miesiac od rozpoczecia wojny !
Z calym szacunkiem dla ofiarnosci i cierpienia Holandii i jej mieszkancow, okupacja w Generalnej Guberni Hansa Franka byla duzo, a duzo bardziej okrutna i wszelkie porownania, ktore moga sie przeksztalcic w licytacje ofiar/bohaterow, nalezy brac z wywazeniem i znajomoscia historycznych faktow.
druh Marek 2025-01-29 15:35:05
Niemiecka okupacja w Generalnej Guberni byla wyjatkowo brutalna i krwawa. Daleko nie szukaj Artefakt91 - jedz do Ochotnicy. Piekna wies, takze miejsce masakry ludnosci cywilnej przez niemieckich oprawcow.
oooo 2025-01-29 13:41:52
Artefakt91

W Polsce podczas II wojny światowej autorytety nie miały takich możliwości jak na Zachodzie, by publicznie sprzeciwić się prześladowaniu Żydów. Niemcy nie traktowali Żydów jak ludzi, a Polaków darzyli ogromną pogardą. Uważali ich za naród podludzi, przeznaczony do niewolniczej pracy. Od początku okupacji prowadzili planową eksterminację polskiej inteligencji - w ramach akcji Intelligenzaktion zamordowali dziesiątki tysięcy nauczycieli, duchownych, naukowców i działaczy społecznych. Chcieli w ten sposób pozbawić Polaków przywódców zdolnych do organizowania oporu. Polacy mieli być jedynie siłą roboczą dla Rzeszy, a ich kultura i tożsamość miały zostać zniszczone. Stąd masowe egzekucje, pacyfikacje wsi i brutalne represje wobec każdego, kto sprzeciwiał się niemieckim rządom.

W krajach zachodnich, takich jak Belgia czy Holandia, okupacja miała inny charakter. Tamtejsze elity miały większą swobodę działania - dlatego mogli publicznie protestować, jak np. biskupi holenderscy, którzy potępili deportacje Żydów. W Polsce podobne działania były niemal niemożliwe - Niemcy karali śmiercią za samo pomaganie Żydom, często mordując całe rodziny i sąsiadów.

Mimo to niektórzy polscy dyplomaci, jak Aleksander Ładoś, działali w ukryciu, pomagając Żydom zdobywać fałszywe dokumenty. Indywidualnie wielu Polaków z narażeniem życia ukrywało Żydów, choć nie mieli wsparcia autorytetów, które mogłyby działać otwarcie. W realiach okupowanej Polski publiczne protesty były po prostu niemożliwe - wszelkie próby kończyły się natychmiastowymi represjami.
Artefakt91 2025-01-29 12:43:11
@oooo, zgadza się, w Polsce - jedynym kraju w Europie groziła za ukrywanie Żydów kara śmierci dla całej rodziny. W Holandii groziła za to deportacja do obozu koncentracyjnego (np historia Anne Frank, które w 1939 miała 10 lat). Niewątpliwie bandyckie prawo III Rzeszy zrobiło swoje i liczby nie oddają bohaterstwa Sprawiedliwych. W wielu krajach zachodniej Europy autorytety nie milczały w sprawie deportacji Żydów do obozów koncentracyjnych - np Królowa Belgii, Episkopaty Belgii i Holandii. W 1941 roku w Amsterdamie odbył się strajk przeciwko prześladowaniom Żydów. Tak tylko głośno myślę, czy stanowisko autorytetów nie rozpostarło swoistego parasola ochronnego nad Żydami skierowanego do własnych obywateli ?
xxx 2025-01-29 12:32:10
Coraz więcej prowokatorów.
krejci 2025-01-29 12:03:43
Mala Holandia dostarczyla tez ok. 20 - 25 tys. ochotnikow dla Waffen SS, gdzie tworzyli wlasny oddzial Freiwilligen Legion Niederlande.
oooo 2025-01-29 11:25:04
Porównując liczby Sprawiedliwych w Polsce i Holandii trzeba pamiętać, że sytuacja w obu krajach była zupełnie inna. W Polsce pomoc Żydom była karana śmiercią - nie tylko dla osoby, która udzielała pomocy, ale też dla całej jej rodziny i często dla sąsiadów. Niemcy byli tu bezwzględni, a represje wobec rodzin pomagających były ogromne. W Holandii konsekwencje były oczywiście surowe, ale nie były aż tak brutalne i nie dotyczyły całych społeczności. Mimo tego tysiące Polaków zdecydowały się ryzykować życie, by ratować Żydów - to prawdziwy dowód odwagi i poświęcenia.

Po wojnie w Polsce wielu ludzi, którzy ratowali Żydów, bało się przyjąć tytuł Sprawiedliwego. Obawiali się zarówno represji ze strony komunistycznych władz, ale także negatywnych reakcji lokalnych społeczności, szczególnie w miejscach, gdzie po wojnie miały miejsce pogromy i panowało negatywne nastawienie do Żydów. Ich decyzja o rezygnacji z odznaczenia nie wynikała z braku odwagi (bo swoją gotowość do działania, nawet w obliczu ogromnych trudności, pokazali już podczas wojny), lecz z troski o bezpieczeństwo swoje i bliskich. To świadczy o ich głębokim poczuciu odpowiedzialności i woli działania, nawet w trudnych warunkach, a nie z potrzeby uznania. W Holandii nie było takich obaw - tam społeczeństwo było dumne ze swoich Sprawiedliwych.

Więc nie chodzi tylko o liczby - liczy się kontekst, represje, warunki okupacyjne i to, jak wyglądało życie po wojnie.
Supcio 2025-01-29 10:46:02
Rabka - miasto dzieci świata, kawalerów orderu uśmiechu i wille: Juras, Sasin i Niemen
Artefakt91 2025-01-29 08:22:43
Mała Holandia, która w 1939 miała niecałe 9 milionów mieszkańców ma prawie 6 tys. Sprawiedliwych a 4 razy wówczas większa Polska ( 35 milionów w 1939 r.) ma ich o 1200 więcej.
Dymisja 2025-01-29 04:52:06
Nowacka wam powie ,kto to zrobił
antenka 2025-01-28 17:56:45
moher na razie nic o śmieciach ani gazie, ale szacunek za przebicie się przez historię. Może to początek nowej pasji?
moher 2025-01-28 15:27:21
Bedzie cos o wywozie smieci i cenach gazu ?
  • POŻYCZKI
    PROVIDENT. 571 240 909.
  • PRACA | dam
    Poszukujemy osoby na stanowisko sprzedawcy odzieży skórzanej na stoisko pod Gubalowke Wymagania: komunikatywność i łatwość nawiązywania kontaktów, doświadczenie w sprzedaży, zaangażowanie oraz chęć pracy z klientem. Tel 781271166.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
  • PRACA | dam
    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
  • BIZNES
    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
  • USŁUGI | budowlane
    "Tedy" Usługi budowlane: sprzedaż domów w stanie deweloperskim, budowa domów murowanych i drewnianych, wszelkie pokrycia dachowe, ocieplenia/termomodernizacja domów/budynków, sprzedaż materiałów budowlanych, nadzory budowlane, usługi transportowe. 608 729 122, +49 15 205 734 746, mail: tedy32@o2.pl
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI BLACHARSKO-DEKARSKIE, KRYCIE I PRZEKRYCIA DACHÓW, KOMINY, BALKONY, RYNNY, GZYMSY, FASADY. 889 388 484.
  • PRACA | dam
    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM - KELNER/-KA - DLA UCZNIÓW, STUDENTÓW na umowę zlecenie. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERA/-KĘ, POMOC KELNERSKĄ. PRACA STAŁA + świadczenia. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ, POMOC KUCHENNĄ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szukam MIESZKANIA do wynajęcia. 663 440 708.
  • USŁUGI | budowlane
    OCIEPLANIE DOMÓW na materiałach wysokiej jakości. 787 479 002.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA BUDOWLANA 8.5 ARA. 505 429 375.
  • USŁUGI | budowlane
    TYNKI I WYLEWKI MASZYNOWE tanio i solidnie, zacieranie mechaniczne, technika silosowa. Realizujemy małe i duże obiekty 18 26 550 39, 503 532 680.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. Tel. 793 887 893
  • SPRZEDAŻ | różne
    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: jarzębina (60/80). Tel. 793 887 893
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    NIEMCY: brygadzista do 5000 Euro, kranista do 4000 Euro, murarz cieśla do 3600 Euro, malarz ocieplenia elektryk spawacz do 2700 Euro. Umowa na warunkach niemieckich. 0048 575-001-116
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-04-23 21:18 Zasadzili 680 drzew 2026-04-23 20:59 Świstaki i kozice pod lupą naukowców. Wspólna inicjatywa dla Tatr 2026-04-23 20:00 Strażacy ćwiczyli gaszenie pożarów wewnętrznych pod Giewontem 2026-04-23 19:27 Motocykliści zainaugurują sezon w Zakopanem 2026-04-23 18:57 Dwie młode łanie nie przeżyły 2 2026-04-23 18:30 Zakopane otrzymało "niedźwiedziooporne" kontenery 1 2026-04-23 18:00 Spór o plan ogólny w Zakopanem. Radni kłócą się o terminy i informowanie mieszkańców 2026-04-23 16:59 W długi weekend będzie 30 st. C., ale... 2026-04-23 16:37 Zginął poseł Łukasz Litewka. Angażował się w sprawy zwierząt, pisał o schronisku w Nowym Targu 2026-04-23 16:00 Zawody na Bachledzkim Wierchu. Zaproszenie na spotkanie dla właścicieli działek 5 2026-04-23 15:33 Fałszywe prawo jazdy za 2500 euro. Nocna kontrola w Rogoźniku zakończona zatrzymaniem 2 2026-04-23 15:30 W sobotę Spotkanie Przyjaciół na Kasprowym Wierchu 2 2026-04-23 14:59 Pożegnanie płk. Łęckiego. Przepracował 27 lat w Starostwie Tatrzańskim. Wcześniej latał na myśliwcach i szkolił pilotów 1 2026-04-23 14:01 Wypadek quada w Kościelisku. Poszkodowany trafił do szpitala śmigłowcem LPR 2026-04-23 13:45 Przygotuj rower na ciepłe dni. Skorzystaj z usług serwisu rowerowego 2026-04-23 12:52 Policja podaje szczegóły wypadku na budowie term 13 2026-04-23 12:38 Atak niedźwiedzia w Bieszczadach. Nie żyje kobieta 15 2026-04-23 12:30 Muzykowanie na Duchową nutę rozpocznie się w sobotę 2026-04-23 11:49 Poważny wypadek w trakcie budowy term na Polanie Szymoszkowej (ZDJĘCIA, WIDEO) 2 2026-04-23 11:30 Melodia spod Babiej. Premiera filmu dokumentalnego 2026-04-23 10:58 Willa Wanda odzyskuje dawny blask w Szczawnicy po latach zapomnienia (WIDEO) 1 2026-04-23 10:00 "Ludyny" Sławosza Smolenia w nowotarskich Jatkach 1 2026-04-23 09:00 Młodzież z Kościeliska włączy się w tworzenie strategii rządowej 2026-04-23 08:00 Wybuch 1 2026-04-22 21:30 Imperial w Zakopanem sprzedany po raz drugi. Tym razem za ponad 30 mln zł 9 2026-04-22 21:00 18 mln zł na zakopiańską "Sokolnię". Umowa podpisana 3 2026-04-22 20:46 Duże stado łani pod Nosalem (WIDEO) 1 2026-04-22 20:30 Ranna wiewiórka znaleziona w Zakopanem. Strażnicy uratowali zwierzę 6 2026-04-22 20:26 680 drzew na 680-lecie Nowego Targu 2026-04-22 20:00 Uwaga na fałszywe zwroty podatku. Nowa fala oszustw internetowych 2026-04-22 19:38 Straż Graniczna z leśnikami posadzili tysiąc drzew. Akcja na Dzień Ziemi 5 2026-04-22 18:59 Radni pytają o inwestycje rowerowe, kartę turysty i zawody rowerowe na Bachledzkim 8 2026-04-22 18:30 Po ewakuacji szkoły sprawę pożaru w rozdzielni elektrycznej zbada biegły 2 2026-04-22 18:00 Mieszkańcy Olczy alarmują o zalewaniu posesji i drogi. Każde opady pogarszają sytuację 3 2026-04-22 17:30 W sobotę nowotarska Noc Muzeów 2026-04-22 17:00 Mieszkańcy Wyskówek alarmują: quady i kuligi niszczą spokój i teren. Apel o zdecydowane działania władz 3 2026-04-22 16:25 Niedźwiedzioodporne kontenery w Zakopanem. Nowa inicjatywa dla bezpieczeństwa i przyrody 2026-04-22 16:00 Medale dla tatrzańskich karateków na IKO Przełęcz Cup 2026-04-22 15:30 Street Food Polska Festival ponownie na nowotarskim Rynku 2026-04-22 15:05 Wycinka drzew w rejonie ul. Piłsudskiego i Olimpu. Jest zgoda Nadleśnictwa 1 2026-04-22 14:41 Recydywista włamał się do lokalu gastronomicznego. Grozi mu 15 lat więzienia 2026-04-22 14:00 Nowotarski Dzień Ziemi na rynku. Mieszkańcy świętują i uczą się ekologii 2026-04-22 13:30 Tomasz Wolak Rock Band zagra w Zakopanem 2026-04-22 13:18 Ewakuacja. Zadymienie szkoły w Kościelisku (WIDEO) 2026-04-22 13:02 Konferencja stylistek paznokci na Podhalu. Branża spotkała się w Zaskalu 2026-04-22 12:30 Wpadli na gorącym uczynku. Monitoring i czujność pracowników zadziałały 1 2026-04-22 12:16 Niebezpieczna plama na drogach w Zakopanem. Interweniowali strażacy 2026-04-22 11:58 Niepokojące zmiany w potoku Cicha Woda w Zakopanem. Mętna woda budzi obawy mieszkańców 7 2026-04-22 10:59 Spięcie radnych. "Sodoma i gomora" kontra "bociany przynoszące dzieci" 12 2026-04-22 09:59 Zmiana planu dla API zdjęta z obrad, ale stanowisko w sprawie Borów nie trafiło pod głosowanie 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-04-23 20:56 1. A moze wiertace ka wiercom nie daleko?? 2026-04-23 20:36 2. Dziękuję za współpracę. WG 2026-04-23 20:36 3. gama a ciebie co boli pewnie jak każdego eko świra łep i dupa,jak będziesz przechodzić obok domu sąsiada który ma groźnego psa i ten pies cię pogryzie to będzie twoja wina bo po co tam leziesz, ależ wy macie myślenie jakieś oderwane od rzeczywistości 2026-04-23 20:16 4. Przyrodniku jak putin powie dość i skończy się ta nierówna szarpanina w ukropowie,i ci wszyscy frontowcy którzy są zaobsorbowani chęcią przeżycia kolejnych dni tygodni lub miesięcy przyjadą tutaj by szukać swoich żon które wyjechały by siedzieć chociażby na kasie w bierze lub tych niewiernych,jeszcze inne będą szukać lepszego życia,wtedy szybko zmienisz zdanie i założę się że jako pierwszy będziesz się starał o pozwolenie na pułapkę 2026-04-23 20:03 5. Zwierzęta w przyrodzie giną, bo prawdziwa przyroda tak po prostu funkcjonuje. Co to za moda na robienie z tego sensacji, angażowanie wszystkich możliwych służb, reanimowanie i przewożenie zwierząt na leczenie do innego województwa? Czy w następnym kroku funkcjonariusze pójdą patrolować las i karać wilki i niedźwiedzie za zagryzanie łań? 2026-04-23 20:02 6. W USA W KTÓRYMS STANIE TO POLUJA NA WIEWIÓRKI I PIEKOM NA ŁOGNIU.WIDZOŁEK NA ANIMALU 2026-04-23 19:56 7. NIE PLUJE TYLKO WYSMIEWAM KTOS PRZYJEZDZA DO ZAKOPANEGO NA HARENDE NA BYSTRE I BEDZIE ROWEREM DO KNAJPY ALBO NA ZAKUPY DO BIEDRONKI JECHAŁ?BO RADNY TATAR POTWORZY SCIEZKI ROWEROWE. 2026-04-23 19:47 8. A gdzie byli SM? W Mikolowie 2026-04-23 19:15 9. Ta tytułowa Ludyna trochę przypomina mi Karola. 2026-04-23 19:05 10. Byłem wczoraj i dziś na Kasprowym jest wspaniale
2026-04-20 12:14 1. dobrze że mamy olczan.... 2026-04-16 18:33 2. Piękna SZKOŁA Grupy uczniów palący papierosy w otoczeniu szkoły, Muzeum i siedziby PTTK. Używają do porozumiewania się kilku prostych słów, powszechnie uznawanych za nieprzyzwoite. Na 150 lecie konieczna jest PALARNIA w szkole. Szkoda dzieci, bo mogą się przeziębić. Pytanie! Czy dyrekcja i pedagodzy widzą to? 2026-03-23 10:43 3. Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac? 2026-03-11 08:14 4. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 5. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 6. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 7. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 8. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 9. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 10. Kasia Rysy
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama