2025-09-01 14:02:53

Nowy Targ

Jesteśmy trofeami - mówi Sławosz Smoleń

Czym się różnimy od jeleni z pięknymi porożami, które wiszą na ścianach myśliwych? - Jesteśmy trofeami - polityków, ideologów, mediów, konsumpcji, ofiarami wojny - przekonuje Sławosz Smoleń, nowotarski artysta.

Gdy docieramy pod jego dom, ukryty w gorczańskich lasach, już z zaparkowanego przy ulicy samochodu widzimy rząd ludzkich głów, które niczym myśliwskie trofea zdobią ścianę zewnętrzną budynku. Wspinamy się ścieżką do góry po drodze mijając kolejne olbrzymie głowy wyrzeźbione w drewnie. Następna seria głów wbita na pale prawie zagląda do okien domu artysty.

To nie są "ładne", estetyczne główki, wycyzelowane dłutem. Piękno, do jakiego przyzwyczaiły nas już antyczne rzeźby.

Grubo ciosane, zniekształcone głowy, wyglądają trochę upiornie i jednocześnie tajemniczo. Nie nadają się jako ozdoba nowobogackich salonów, chyba raczej jako wyrzut, krzyk, ból.

- Tak, rodziły się w bólu - przyznaje Sławosz Smoleń. - To moja odpowiedź na to, co się dzieje wokoło - dodaje.

...

Głowy ludzi zmęczonych, takich, którzy dużo już przeszli. Jednocześnie są do siebie podobne, schematyczne. Gdy tak oglądamy jedną głowę koło drugiej i następną, mamy świadomość, że nie są to opowieści o indywidualnych postaciach, że nie odwzorują konkretnych osób. Trochę są jak żołnierze w chińskiej armii.

- Kiedy w 2022 r. wybuchła wojna w Ukrainie, zacząłem strugać te głowy. To była moja niezgoda na to, co się dzieje tak blisko. Chciałem materialnie wyrazić swoje myśli, żeby moje rzeźby poruszały, przestrzegały - wyjaśnia Sławosz Smoleń, autor rzeźb. - Jednocześnie czułem cały czas niedosyt, że to jeszcze nie to, że mój przekaz nie jest czytelny - dodaje.

- Jesteśmy trofeami - polityków, ideologów, mediów, konsumpcji. Ofiarami wojny. Chciałem, żeby te głowy, były jak te głowy upolowanych zwierząt. Dlatego z czasem pojawiły się tła, na których rzeźby mocuję - opowiada.

...

Artysta uważa, że gdy wybuchła wojna, cały świat powinien się zatrzymać. Politycy powinni się skrzyknąć i wyeliminować potwora, który się narodził. - Zamiast myśleć o nowym systemie ogrzewania, czy gdzie pojedziemy na wakacje, wszyscy powinniśmy się przeciwstawić złu - podkreśla. Tymczasem trzeci rok Ukraińcy bezsensownie giną, ich kraj jest już ruiną, a Trump ogłasza 50 dni dla Rosji - artysta nie kryje wzburzenia.

Wszystkie jego głowy mają płeć. To mężczyźni. W tym świecie nie ma kobiet? - Nie zastanawiałem się nad tym, dopóki prof. Kamil Kuskowski nie zwrócił mi na to uwagi - wyznaje. - To piktogram człowieka - dopowiada do chwili.

Wydłużone nieco głowy przywodzą na myśl te z Wysp Wielkanocnych. - Nie miałem ich na myśli rzeźbiąc - mówi Sławosz Smoleń. - Gdzieś w podświadomości raczej siedziały mi antyczne rzeźby, to mój dyskurs ze starożytnym rozumieniem piękna, z kultem człowieka - dodaje. Nie bez wpływu była też sztuka ludowa, która była obecna od najmłodszych lat w otoczeniu rzeźbiarza, wśród której się wychował.

Smoleń mówi też o roli terapeutycznej swojej twórczości. - Gdyby nie ucieczka w sztukę, to, że za jej pomocą mogę się "wykrzyczeć", nie wiem, jak poradziłbym sobie z emocjami - wyznaje.

...

- Od najmłodszych lat czułem niepokój, że nie potrafię zmaterializować swoich myśli. Próbowałem znaleźć właściwy sposób wypowiedzi. Uprawiałem różne rodzaje sztuk, walczyłem z własną osobowością. Ciągle miałem poczucie, że muszę znaleźć sposób, by odpowiedzieć poprzez swoją twórczość na fundamentalne pytania: skąd przychodzimy, kim jesteśmy, po co żyjemy, dokąd idziemy. Szukałem właściwego języka i nadal szukam, ale teraz jestem najbliżej prawdy, którą chcę wykrzyczeć - twierdzi.

Wiele mówią tła, na których umieszcza swoje rzeźby. Zwierzęce skóry, modne wzorki, worki po zbożach, suszone gałęzie z drzew iglastych zalane żywicą, stare ramy obrazów. To jakby podpowiedzi, przed czym mamy się strzec, by nie stać się trofeami.

Tych głów jest już grubo ponad 100. Gdyby znalazła się przestrzeń, w której można by je wszystkie wyeksponować, wymowa byłaby jeszcze pełniejsza. Powstałaby swoista galeria ofiar - wojen, polityki, ideologii, mód, komercji, materializmu, religii, tradycji, własnych lęków.

...

Jakie poglądy ma Sławosz Smoleń widać najlepiej na filmikach, które umieszcza na swoim facebokowych profilu. W sposób dowcipny, ale i dosadny odważnie komentuje to, co się dzieje w polityce. Nie zostawia suchej nitki na politykach, jasno deklaruje swoje sympatie polityczne. Wyśmiewał głupotę, nonsensowne decyzje poprzedniej ekipy związanej z PiS-em. Filmiki jego autorstwa krążą po internecie, zawędrowały nawet do ogólnopolskich mediów. Jedni go za nie uwielbiają, inni odgrażają się, ubliżają, a nawet straszą. Sławosza Smolenia to niewiele obchodzi. Ukrywa się w swoich Gorcach albo w pracowni i robi swoje.

- Wielu moich znajomych w okolicy ma zupełnie inne poglądy niż ja - są prawicowi, konserwatywni. Ja jestem przez nich lubiany, ale moje poglądy już niekoniecznie im się podobają - śmieje się.

- Jestem pełen sprzeczności w każdym temacie. Żyję w górach, biegam po nich, jestem blisko natury. Jestem myśliwym, choć czuję z tego powodu wewnętrzny dyskomfort, nie do końca utożsamiam się ze środowiskiem myśliwych - mówi. - To środowisko konserwatywne, mało tolerancyjne. Same polowania też wywołują u mnie dylematy moralne. Moje życie było zawsze blisko natury, myślistwo było częścią tego. Dziś jest jednak za dużo myśliwych, nie zawsze są to osoby bliskie natury. Człowiek żyje, żeby dokonywać wyborów. Może kiedyś przestanę polować. Nie chcę też, by moje dzieci to robiły - wyznaje.

...

Sławosz Smoleń wywodzi się z tradycyjnej góralskiej rodziny z okolic Limanowej, bliska mu była też sztuka ludowa. Potem było liceum plastyczne Kenara w Zakopanem, studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Wszystkie te etapy odcisnęły piętno na tym, co robi dzisiaj, choć nie utożsamia się do końca z żadnym z tych środowisk. Śledzi też to, co się współcześnie dzieje w sztuce, ale jednocześnie idzie swoją drogą.

Rzeźby to tylko namiastka jego twórczości. Sławosz uprawia malarstwo, fotografię, design, kolaż, projektuje i wykonuje meble (bywa, że w całości wykonane piłą motorową), zawodowo zajmuje się też reklamą.

Beata Zalot

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Paul 2025-09-02 08:23:16

Należy dodać, że Sławuś jest nieceniony i nielubiany przez pracowników Gorczańskiego Parku Narodowego, którego granice (i nie tylko!) systematycznie objeżdża swoim quadem z flintą przewieszoną przez plecy. Stresuj ich Sławuś dalej, niech mają co robić!

Tutoń 2025-09-01 21:42:48

Jak brzmi definicja słowa- kosmopolita?????

Tutoń.

Galerie

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Górskie serki i pasterskie dzwonki

Fenomen szopki krakowskiej

Nagrodzeni zasłużeni dla Kościeliska

Tatry dla krwiodawców i nie tylko

Joanny Wnuk-Nazarowej opowieść o Henryku Mikołaju Góreckim

Jubileuszowe spotkanie krwiodawców w Witkacym

Wymiana desek z Sopotem za nami, sezon zimowy otwarty

Nocne niebo na Stacji Kultura Zakopane

Kapitan Barbara Grocholska-Kurkowiak ma ciepły dom

Podhalańskie mamuty i astronauci z Gliczarowa

Wielkie Forum Samorządowe pod Giewontem

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

SPRZEDAŻ | zwierzęta
Dwa WAŁACHY 6.500 zł/sztuka. 790 759 407.
SPRZEDAŻ | budowlane
WIĘŹBY DACHOWE, DESKI SZALUNKOWE, ŁATY, PODBITKI, BOAZERIA, LEGARY, DESKI ELEWACYJNE. WYKONUJEMY WIATY, ZADASZENIA. 790 759 407.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKA BUDOWLANA 10 arów, wraz z DOMEM do remontu, 250.000 zł. 790 759 407.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
PRACA | dam
Górska Grupa Hotelowa - Firma wynajmująca apartamenty zatrudni OSOBY DO DZIAŁU TECHNICZNEGO. Praca na terenie Zakopanego i Kościeliska. Oferujemy stabilne zatrudnienie i atrakcyjne wynagrodzenie. Osoby zainteresowane prosimy o przesłanie CV na adres a.rysula@gorskagrupa.pl lub telefon +48 882 071 976
PRACA | dam
Biuro księgowe AUDITPLUS zatrudni: głównego księgowego, specjalistów ds. księgowości i referentów. Praca w Zakopanem, 8-16, pełen etat. Zapraszamy. Zgłoszenia: praca@auditplus.pl.
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
PRACA | dam
Sprzątanie apartamentów. Przyjmę kobietę do pracy do sprzątania apartamentów w okolicy ul. Strążyskiej w Zakopanem (wskazane auto w celu dojazdu do pracy). Praca na stałe, 3-4 dni w tygodniu (w weekendy również) w godz.9-15.. 609097999
Tel.: 609097999
SPRZEDAŻ | zwierzęta
ŚWINIE WŁASNEGO CHOWU. 788 679 465.
PRACA | dam
Potrzebna osoba na tłusty czwartek 11/12.02 do smażenia i zawijania pączków, dobrze płatne 694357379.
PRACA | dam
PRZYJMĘ W KOŚCIELISKU DO PRAC BIUROWO-RECEPCYJNYCH. 608 806 408
PRACA | dam
ZLECĘ PRACE PORZĄDKOWE, REMONTOWO-BUDOWLANE W KOŚCIELISKU, OD ZARAZ. 608 806 408
PRACA | dam
NAWIĄŻĘ WSPÓŁPRACĘ DO WYKOŃCZENIA TRZECH DOMÓW w ZAKOPANEM (MUROWANIE, INSTALACJE, SUCHE TYNKI, ŁAZIENKI). 608 806 408
PRACA | dam
Poszukuję osoby do sezonowego, prowadzenia gospodarstwa domowego w Zakopanem. Życiorys zawodowy proszę przesyłać na adres e-mail. rozanob@interia.pl
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA DOM W WITOWIE, w którym do roku 2025 znajdował się Ośrodek Zdrowia. 698 508 796.
ANTYKI
Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
USŁUGI | inne
ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA, KUCHARZA WYDAWKOWEGO, BARMANA, PRACOWNIKA GOSPODARCZEGO. Praca na stałe lub dorywczo, CV na: rabka@siwydym.pl, informacje pod numerem: 887 080 004
PRACA | dam
Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.