2025-12-03 20:00:22

Zakopane

Dawni i obecni pasterze Tatr. Wyjątkowe wydarzenie w Zakopanem

Już 12 grudnia 2025 r. w Zakopanem odbędzie się wydarzenie, które ma szansę stać się jednym z najważniejszych głosów w sprawie ocalenia dziedzictwa pasterskiego Podtatrza.

Muzeum Palace – oddział Muzeum Tatrzańskiego im. Dra Tytusa Chałubińskiego – zamieni się tego dnia w przestrzeń spotkania historyków, etnologów, geografów i miłośników kultury góralskiej z Polski i Słowacji. W centrum uwagi znajdą się Wołosi – pasterski lud, którego tradycje ukształtowały dzisiejszy obraz Tatr i całego Podtatrza.

Żywa opowieść o kulturze, która kształtowała Tatry

O 10:00 rozpocznie się sympozjum „Dziedzictwo wołoskie na Podtatrzu – od tradycji do współczesności”. Organizatorem wydarzenia są Fundacja Dobra Wola, Stowarzyszenie „Pro Carpathia” oraz Muzeum Tatrzańskie. To próba przywrócenia pamięci o dawnych bacach, juhasach i pasterkach, których świat – pełen zwyczajów, muzyki i głębokiej relacji z górami – stopniowo znika.

Spotkanie poprowadzi dr hab. Piotr Kłapyta z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wśród prelegentów znajdą się m.in.:

dr Anna Oczko (UJ) – specjalistka od nazewnictwa wołoskiego,

prof. dr hab. Stanisława Trebunia-Staszel (UJ) – opowie o stroju karpackim jako świadectwie historii,

dr Peter Kovacz – badacz wołoskiego osadnictwa na Słowacji,

dr hab. Piotr Kłapyta (UJ) – przedstawi wyniki najnowszych badań nad dziejami Wołochów.

Uczestnicy obejrzą też filmowy pokaz „Trzy spoty wołoskie”, wzbogacony o występy aktorów-amatorów.

Wystawa, która ocala pamięć

Kulminacją dnia będzie wernisaż multimedialnej wystawy „Dziedzictwo dawnych pasterzy Tatr”, autorstwa Justyny i Piotra Kłapytów. Otwarcie zaplanowano na godzinę 17:00, również w Muzeum Palace. Wystawę otworzy dyrektor Muzeum Tatrzańskiego, Michał Murzyn. Oprawę muzyczną zapewni Jan Karpiel-Bułecka, prezentując tradycyjne instrumenty pasterskie.

Ekspozycja, oparta na zbiorach muzealnych i prywatnych archiwach baców i juhasów, prezentuje fotografie, relacje, legendy oraz naukowe opracowania dotyczące tatrzańskiego pasterstwa – od jego wołoskich korzeni po współczesność. Widzowie obejrzą m.in. siedem wywiadów z dawnymi bacami oraz trzy filmy o historii kultury wołoskiej. Po zakończeniu prezentacji w Muzeum Palace wystawa trafi przed Gmach Główny Muzeum Tatrzańskiego przy ul. Krupówki 10.

Dla najmłodszych i dla miłośników gór

Równolegle z sympozjum, o godz. 11:00, odbędą się warsztaty dla dzieci „W krainie wołoskich wierzeń”, prowadzone przez animatorkę kultury Annę Mikołajczyk-Szarek. Uczestnicy poznają tatrzańskie legendy, dawne obrzędy pasterskie i symbolikę szczytów, a następnie stworzą własne prace inspirowane mitologią regionu. Obowiązują wcześniejsze zapisy – do 8 grudnia pod adresem: pasterze.tatr@gmail.com, z dopiskiem "warsztaty", liczbą dzieci i ich wiekiem.

Miłośników gór ucieszy informacja, że w dniach 13–14 grudnia odbędą się edukacyjne wycieczki w Tatry, prowadzone przez przewodników tatrzańskich z kół im. Macieja Sieczki oraz Akademickiego Koła Przewodników Tatrzańskich im. Zofii i Witolda Paryskich. Tematem wypraw będzie historia dawnego wypasu i ślady pasterstwa w krajobrazie Tatr. Na te wydarzenia również obowiązują zapisy do 8 grudnia na adres: pasterze.tatr@gmail.com, z dopiskiem "wycieczka" i wybraną datą.

Żeby zdążyć zanim zniknie

Dziedzictwo pasterskie Podtatrza to dziś nie tylko materiał do badań, lecz także fragment żywej, lecz kruchej pamięci o ludziach, którzy przez wieki tworzyli kulturę regionu. Organizatorzy podkreślają, że to właśnie oni – ostatni świadkowie dawnych praktyk – powinni być usłyszani, zanim odejdą na zawsze.

Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny.

Zakopane zaprasza wszystkich, którzy chcą usłyszeć głos kultury, bez której Tatry nie byłyby takie, jakie znamy dziś.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

opr. p

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

sikierka 2025-12-04 08:40:16

To nie tak, że Wołosi dotarli pod Tatry...Dotarł typ gospodarki opartej na wzorach Wałachów. W rzeczywistości dotarło echo sztafety wędrówek karpackich.... W Ochotnicy, w Pieninach, a zwłaszcza pod Tarami w tej sztafecie ostatnimi byli Rusnacy (Rusini)...Szybko się asymilowali w trudnym otoczeniu przyrodniczym i etnicznym, weźmy taki Jurgów, szybko te kilka rodzin rusnackich pochłonął żywioł polski, choć tradycje pasterskie (wołoskie) przekazano następcom...Zatem, każdy lud wokół Tatr ma coś z kultury wołoskiej ale najwięcej Rusnacy...

Nie wołoch 2025-12-03 21:08:51

Hospodar wołoski to ! No to ?
Książe Dracula i wszystko w tym temacie !

Galerie

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Górskie serki i pasterskie dzwonki

Fenomen szopki krakowskiej

Nagrodzeni zasłużeni dla Kościeliska

Tatry dla krwiodawców i nie tylko

Joanny Wnuk-Nazarowej opowieść o Henryku Mikołaju Góreckim

Jubileuszowe spotkanie krwiodawców w Witkacym

Wymiana desek z Sopotem za nami, sezon zimowy otwarty

Nocne niebo na Stacji Kultura Zakopane

Kapitan Barbara Grocholska-Kurkowiak ma ciepły dom

Podhalańskie mamuty i astronauci z Gliczarowa

Wielkie Forum Samorządowe pod Giewontem

Grecko-chrześcijańskie tropy pod Giewontem

Dom Pamięci w Miejskiej Galerii Sztuki w Zakopanem

Tu króluje rzeźba, "Jutrzenka", sala po prawej

Na osnowie czasu, czyli pół wieku Małgorzaty Kowalczyk

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

NIERUCHOMOŚCI | kupno
Kupie pilnie działki budowlane w Kościelisku , Zakopane mogą być z budynkami tel 660797241.
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
MOTORYZACJA | sprzedaż
MERCEDES. 698 572 263.
NIERUCHOMOŚCI | kupno
Kupię DOM do remontu. 789 321 805.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia DOM - okolice Nowego Targu. 791 931 320.
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
PRACA | dam
WIZY USA, WYJAZDY, ZIELONA KARTA. 501 809 644
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA DOM W WITOWIE, w którym do roku 2025 znajdował się Ośrodek Zdrowia. 698 508 796.
PRACA | dam
Przyjmę do pracy kucharza/pomoc kuchenną w restauracji w Dolinie Kościeliskiej.. 723 997 045 harnas@harnas.eu
Tel.: 723
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI PIEKARZA. Na stałe, umowa. 602 759 709
ANTYKI
Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI DO KROJENIA I PAKOWANIA PIECZYWA. 602 759 709
USŁUGI | inne
ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
PRACA | dam
Praca na krojeniu - pakowaniu pieczywa Piekarnia Łapsze N. 601-086-310
Tel.: 601
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA, KUCHARZA WYDAWKOWEGO, BARMANA, PRACOWNIKA GOSPODARCZEGO. Praca na stałe lub dorywczo, CV na: rabka@siwydym.pl, informacje pod numerem: 887 080 004
PRACA | dam
Piekarnia w Zakopanem zatrudni CUKIERNIKA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
PRACA | dam
Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
BIZNES
DO WYNAJĘCIA DZIAŁKA W ZAKOPANEM (w pobliżu "Szymonka") - 886 145 908.
PRACA | dam
PRACOWNIKA BIUROWEGO na hali sprzedaży (faktury, itp.), DO BUDKI GASTRONOMICZNEJ (sprzedaż). Praca stała. Zakopane. 602 74 31 38, gobo10@wp.pl
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
PRACA | dam
Pracownia Projektowa SŁOWIK ARCHITEKTURA z siedzibą w Zakopanem, poszukuje ARCHITEKTA.. 668 309 058 https://slowikarchitektura.pl/ biuro@slowikarchitektura.pl
Tel.: 668
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
SPRZEDAM MIESZKANIE KRAKÓW - KURDWANÓW - ŚWIETNA LOKALIZACJA. Oferujemy na sprzedaż jasne i przestronne mieszkanie położone w zadbanym budynku na osiedlu Kurdwanów. Powierzchnia 28,12 m kw. Budynek wyposażony jest w trzy windy, w tym jedną towarową. UKŁAD MIESZKANIA: - duży pokój z wnęką (nyżą), - jasna kuchnia z oknem, - duża, oszklona loggia, - piwnica przynależna do mieszkania. Mieszkanie jest słoneczne i ustawne, IDEALNE DLA SINGLA, PARY lub JAKO INWESTYCJA POD WYNAJEM. Lokalizacja zapewnia szybki dojazd do centrum oraz dostęp do pełnej infrastruktury - sklepy, przystanki komunikacji miejskiej, szkoły i tereny zielone w zasięgu kilku minut spacerem. SPRZEDAŻ BEZ POŚREDNIKÓW. Cena 450 tys zł - do negocjacji. Kontakt: 604 08 16 43
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.