2026-04-06 14:00:12

Reklama

Święta

Wielkanocna woda

Reklama

- Ma oczyszczać, chronić, przynosić urodę i dobrobyt. W wielkanocnej tradycji, zarówno kościelnej, jak i ludowej, woda odgrywa rolę znacznie większą niż tylko symboliczna - podkreśla religioznawczyni Klementyna Bednarz

W okresie wielkanocnym symbolika wody nabiera szczególnego znaczenia. W Wielką Sobotę, podczas Wigilii Paschalnej, obok ognia święcona jest również woda, a wierni odnawiają przyrzeczenia chrzcielne. Pokropienie wodą święconą stanowi znak błogosławieństwa, obecny nie tylko w tym czasie, lecz także w ciągu całego roku liturgicznego.

Obrzęd ten ma swoje źródło w Piśmie Świętym. Już w Starym Testamencie pojawia się motyw oczyszczającej mocy wody, natomiast Nowy Testament przywołuje chrzest Jezusa Chrystusa w Jordanie. W Kościele woda święcona była używana już od II wieku naszej ery, służąc błogosławieniu, oczyszczaniu i uzdrawianiu.

Góralskie wierzenia i magia żywiołu

W tradycji Podhala woda miała znaczenie nie tylko religijne, ale i magiczne. Jak opisują badaczki kultury ludowej, od wieków zwracano uwagę na jej pochodzenie. Woda wypływająca z głębi ziemi miała moc oczyszczającą, deszcz i rosa – zapładniającą, a płynąca – niosła życie. W przeciwieństwie do niej woda stojąca budziła niepokój, kojarzona była z chorobą i śmiercią.

Poświęcenie wody dodatkowo wzmacniało jej właściwości. Wierzono, że ta święcona w Wielką Sobotę chroni przed złymi mocami i czarami. Szczególną siłę przypisywano wodzie pochodzącej z kilku kościołów lub tej używanej podczas chrztu. Zdarzało się, że po kryjomu zabierano ją z chrzcielnicy i przynoszono do domów.

Towarzyszyła ona niemal wszystkim ważnym momentom życia. Kropiono nią domy, pola przed pierwszą orką, zwierzęta gospodarskie, a nawet wozy, którymi młodzi jechali do ślubu. Wśród górali istniało przekonanie, że dzięki temu można zapewnić sobie powodzenie i ochronę przed złymi siłami.

Między sacrum a ludową wyobraźnią

Woda pojawiała się również w wierzeniach związanych ze światem nadprzyrodzonym. Na Podhalu opowiadano o tatrzańskich jeziorach jako miejscach tajemniczych, a nawet jako o bramach do piekła. Ludowe powiedzenia i opowieści wzmacniały przekonanie o niezwykłej mocy żywiołu.

Od święconki do śmigusa-dyngusa

Współcześnie woda święcona nadal obecna jest w wielkanocnych obrzędach. Służy do błogosławienia pokarmów oraz wiernych podczas uroczystości rezurekcyjnych.

Z kolei w Lany Poniedziałek woda przybiera bardziej świecki wymiar. Tradycja śmigusa-dyngusa, czyli polewania się wodą, wywodzi się z dawnych wierzeń o jej życiodajnej mocy. Oblewanie, dawniej często obfite i żywiołowe, miało zapewnić zdrowie, urodę i powodzenie. Dziś zwyczaj ten przetrwał, choć w znacznie łagodniejszej, symbolicznej formie.

Dziedzictwo, które wciąż żyje

Wielkanocne obrzędy, zarówno religijne, jak i ludowe, tworzą bogaty obraz tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Obok zwyczajów lokalnych funkcjonują te powszechnie znane, które z czasem zatraciły swoje regionalne korzenie.

Wraz z nadejściem wiosny i coraz wyżej wschodzącym słońcem powraca symbolika odrodzenia. W tej opowieści o zwycięstwie życia nad śmiercią woda pozostaje jednym z najważniejszych znaków. Łączy to, co duchowe, z tym, co głęboko zakorzenione w ludzkiej codzienności.

Klementyna Bednarz

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Galerie

Najpiękniejsze palmy w Kościele Św. Krzyża w Zakopanem

Zdzisław Walczak. Kronikarz naszej tradycji

Gorąco na Walowej Górze, taki remont ludzi bulwersuje

Tatrzańskie kolory świata dla Ewy

Wagary z żonkilem w zakopiańskiej Mediatece

III Memoriał Włodzimierza Weselskiego w Zakopanem

Slalom Gigant i walka o Puchar Wójta Gminy Poronin

Medalowy Pierwszy Krok wojowników z Czerwiennego

Pół wieku Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie

Kabaretowo-teatralne ferie w Poroninie za nami

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
PRACA | dam
NIEMCY: brygadzista do 5000 Euro, kranista do 4000 Euro, murarz cieśla do 3600 Euro, malarz ocieplenia elektryk spawacz do 2700 Euro. Umowa na warunkach niemieckich. 0048 575-001-116
SPRZEDAŻ | zwierzęta
Szczenięta OWCZARKI PODHALAŃSKIE. 788 679 465.
PRACA | dam
STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
PRACA | dam
Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
Tel.: 500160574
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKA UZBROJONA W ŁOPUSZNEJ. 506 525 884.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia LOKAL 50 m2 (pod zakład fryzjerski lub pod inna działalność) oraz LOKAL 25 m2 - I piętro - Łapsze Niżne, Delikatesy "Centrum". 504 230 942.
PRACA | dam
Zatrudnimy STERNIKÓW PONTONOWYCH na Dunajcu tel. 608806030 info@fun-time.pl
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.