2026-04-11 14:03:57

Zakopane

Konradówka. Willa z duszą. Historia miejsca, które gościło elitę II Rzeczypospolitej

Reklama

Za nami inauguracyjne spotkanie nowego cyklu poświęconego zabytkom Zakopanego, którego celem jest przybliżenie lokalnego dziedzictwa kulturowego i architektonicznego. W ramach wydarzenia "Swego nie znacie, cudze chwalicie" bardzo licznie przybyli uczestnicy mieli okazję poszerzyć swoją wiedzę na temat "Konradówki" oraz losów właścicieli willi, familii, Nikorowiczów oraz rodu Nowina-Konopka.

Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Oddział Podhalański w Willi Konradówka z powodzeniem zorganizowało pierwsze spotkanie z cyklu "Swego nie znacie, cudze chwalicie". To propozycja dla wszystkich zainteresowanych Zakopanem. Zarówno mieszkańców, jak i osób, które chcą lepiej poznać unikalny charakter Podhala. Licznie przybyłych gości witała Agata Nowakowska-Wolak, prezes TOnZ w Zakopanem. Przypomniała, że spotkania będą miały formę wykładów i rozmów, sprzyjających wymianie wiedzy i refleksji nad lokalnym dziedzictwem, a przede wszystkim, poznaniu go z bliska. Tym razem historie rodzinne opowiadał z humorem gospodarz miejsca, Krystian, a jego żona Alicja Nowina-Konopka oprowadzała nas po historycznych wnętrzach, które pod okiem nowych właścicieli odzyskują dawny blask. Bowiem zakopiańska Konradówka przez ponad sto lat była świadkiem niezwykłych historii. Gościła w swych pięknych wnętrzach od naukowców i artystów, przez wojskowych, po postaci owiane legendą. Jej dzieje to opowieść o ludziach, kulturze i burzliwych losach XX wieku.

Początki pod Tatrami

Historia Konradówki sięga 1890 roku. Wówczas nieruchomość nabyli na współwłasność dr Piotr Chmielowski, historyk literatury i profesor Uniwersytetu Lwowskiego oraz dr Lucjan Malinowski, językoznawca i badacz dialektu góralskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W willi zamieszkał Malinowski wraz z synem Bronisławem Malinowskim, który w przyszłości stał się światowej sławy antropologiem. W tamtym okresie Konradówkę często odwiedzała rodzina Witkiewiczów. Stanisław Witkiewicz przyjeżdżał tu wraz z synem, późniejszym Witkacym. Przyjaźń ojców szybko przeniosła się także na ich dzieci.

Nowi właściciele i rozbudowa

Po 1895 roku właścicielem willi został Jan Chryzostom Lutosławski, agronom i publicysta. W latach 1905–1907 mieszkał tu także jego brat, ks. Kazimierz Lutosławski, polityk i twórca pierwowzoru krzyża harcerskiego.

Kolejny rozdział w historii domu rozpoczął się w 1907 roku, kiedy Konradówkę kupili Antonina Nikorowicz z domu Jasieńska herbu Poraj oraz jej mąż Konrad Nikorowicz. To właśnie oni nadali willi jej ostateczny charakter. W latach 1907–1909 powstała murowana część budynku z charakterystyczną, unikatową w Zakopanem wieżyczką.

Konrad Nikorowicz był aktywnie związany z życiem kulturalnym regionu, działał w Towarzystwie Muzeum Tatrzańskiego, a w latach 1910–1912 pełnił funkcję jego prezesa podczas budowy nowej siedziby. Rzeźby zdobiące willę wykonał znany zakopiański artysta Wojciech Brzega, a część z nich przetrwała do dziś.

Złote lata międzywojenne

Okres międzywojenny był czasem największej świetności Konradówki. W jej murach bywały najważniejsze postaci życia kulturalnego i publicznego II Rzeczypospolitej.

Antonina Nikorowicz przyjaźniła się od lat szkolnych z kompozytorem Karolem Szymanowskim. Ich znajomość sięgała czasów nauki na terenach dzisiejszej Ukrainy. W niepodległej Polsce artysta często odwiedzał Konradówkę – wspólnie z gospodynią grywali na fortepianie, spędzając długie godziny przy muzyce. Szymanowski szczególnie cenił także kuchnię pensjonatu, prowadzoną przez Wasyla, późniejszego szefa kuchni na transatlantyku "Batory".

Do stałych gości należał również Henryk Dobrzański, znany później jako major Hubal. Przyjeżdżał tu przed zawodami hippicznymi organizowanymi na Równiach Krupowych. Bywalcem willi był także generał Juliusz Rómmel, miłośnik jeździectwa, a później dowódca armii podczas kampanii 1939 roku.

Konradówkę odwiedzali również generał Józef Haller, historyk Władysław Semkowicz, pisarz Ferdynand Ossendowski oraz Bronisław Piłsudski, etnograf i brat marszałka. To właśnie tutaj doszło do zakupu przez Konrada Nikorowicza kolekcji obrazów na szkle przedstawiających św. Jana Nepomucena, która dziś znajduje się w zbiorach Muzeum Tatrzańskiego.

Jedną z najbardziej niezwykłych postaci związanych z willą był Stefan Ossowiecki, inżynier, jasnowidz i hipnotyzer. Podczas jednego z pokazów w Konradówce miał zahipnotyzować kobietę, która według relacji w środku zimowej nocy, przy silnym mrozie, dotarła idąc boso do willi w samej koszuli nocnej. Po "odczarowaniu" wróciła do domu bez uszczerbku na zdrowiu.

Wojna i trudne lata powojenne

Losy Konradówki dramatycznie zmieniły się wraz z wybuchem II wojny światowej. Córka właścicieli, Wiktoria Nikorowicz, zamieszkała tu wraz z mężem Hieronimem Konopką. W czasie okupacji część willi zajęli oficerowie sanitarni Wehrmachtu, przebywający tu do 1941 roku.

Pod koniec ich pobytu doszło do zniszczeń w budynku, które zagroziły zdrowiu nowo narodzonego Antoniego, syna Wiktorii i Hieronima. Ostatecznie jednak niemieccy lekarze, kierując się etyką zawodową, udzielili dziecku pomocy i przekazali leki, szczepiąc małego wówczas chłopca specjalnym zestawem na "Ostfront".

Po wojnie dom nie został zajęty przez wojska sowieckie, jednak jego mieszkańcy musieli zmagać się z uciążliwościami związanymi z obecnością żołnierzy w okolicy. Wkrótce potem budynek został niemal w całości przejęty przez lokatorów komunalnych. Właścicielce pozostawiono jedynie niewielki pokój, a sam obiekt przez dekady ulegał degradacji.

Odbudowa i nowe życie

Dopiero pod koniec XX wieku rozpoczął się proces przywracania Konradówce dawnej świetności. Po przejęciu willi przez Antoniego i Krystynę Konopków rozpoczęto stopniowe remonty i odbudowę zniszczonego obiektu.

Prace te nabrały tempa dzięki zaangażowaniu kolejnego pokolenia. Praca Krystiana oraz Alicji Nowina-Konopków przydaje domowi dawnego uroku. Dzięki ich staraniom Konradówka odzyskuje dziś swój swój blask, pozostając jednym z najbardziej niezwykłych świadków historii Zakopanego.

Rafał Gratkowski

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Galerie

Nieznana Konradówka, willa Antoniny i Konrada Nikorowiczów

Najpiękniejsze palmy w Kościele Św. Krzyża w Zakopanem

Zdzisław Walczak. Kronikarz naszej tradycji

Gorąco na Walowej Górze, taki remont ludzi bulwersuje

Tatrzańskie kolory świata dla Ewy

Wagary z żonkilem w zakopiańskiej Mediatece

III Memoriał Włodzimierza Weselskiego w Zakopanem

Slalom Gigant i walka o Puchar Wójta Gminy Poronin

Medalowy Pierwszy Krok wojowników z Czerwiennego

Pół wieku Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie

Kabaretowo-teatralne ferie w Poroninie za nami

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

PRACA | dam
ZATRUDNIĘ DORYWCZO OPERATORA KOPARKI. 608 806 408
PRACA | dam
ZLECĘ WYKONANIE FASAD I ODWODNIEŃ NA 3 BUDYNKACH W ZAKOPANEM. 608 806 408
PRACA | dam
Przyjmę murarza, cieśle. 604 131 899
Tel.: 604
PRACA | dam
ZLECĘ PRACE OGÓLNOBUDOWLANE W KOŚCIELISKU. 608 806 408
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
USŁUGI | budowlane
TYNKI I WYLEWKI MASZYNOWE tanio i solidnie, zacieranie mechaniczne, technika silosowa. Realizujemy małe i duże obiekty 18 26 550 39, 503 532 680.
SPRZEDAŻ | różne
Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. Tel. 793 887 893
SPRZEDAŻ | różne
NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: jarzębina (60/80). Tel. 793 887 893
PRACA | dam
Zatrudnię pracowników budowlanych ekipy. 601 508 736.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
PRACA | dam
NIEMCY: brygadzista do 5000 Euro, kranista do 4000 Euro, murarz cieśla do 3600 Euro, malarz ocieplenia elektryk spawacz do 2700 Euro. Umowa na warunkach niemieckich. 0048 575-001-116
SPRZEDAŻ | zwierzęta
Szczenięta OWCZARKI PODHALAŃSKIE. 788 679 465.
PRACA | dam
Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
Tel.: 500160574
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKA UZBROJONA W ŁOPUSZNEJ. 506 525 884.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia LOKAL 50 m2 (pod zakład fryzjerski lub pod inna działalność) oraz LOKAL 25 m2 - I piętro - Łapsze Niżne, Delikatesy "Centrum". 504 230 942.
PRACA | dam
Zatrudnimy STERNIKÓW PONTONOWYCH na Dunajcu tel. 608806030 info@fun-time.pl
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.