2019-02-04 15:50:33

Zakopane

Nie żyje Stanisław Karpiel. Projektował wieżę sędziowską na Wielkiej Krokwi

Odszedł twórca projektu Resort Narciarski Kurortu Tatrzańskiego, wielki orędownik powrotu Zakopanego na narciarską mapę Europy.

Miał 93 lata i szereg świetnych architektonicznych realizacji - tak w Zakopanem jak i na świecie. Był człowiekiem bardzo skromnym, środowisko narciarskie płacze, bo bez ludzi pokroju Stanisława Karpiela Zakopane i Podhale staje się uboższe. Niektórych ludzi nie da się zastąpić.

"Odszedł bliski przyjaciel inżynier architekt Stanisław Karpiel. Narciarz zjazdowy, skoczek narciarski, projektant wielu obiektów sportowych w tym wyciągu na Goryczkowej i Wielkiej Krokwi. Współzałożyciel i członek Zarządu Towarzystwa Przyjaciół Narciarstwa i Przyrody. Wielki Orędownik rozwoju narciarstwa w Zakopanem i na Podhalu. Autor projektu Resort Narciarski Kurortu Tatrzańskiego. Dobry człowiek. Cześć Jego Pamięci. Będziemy kontynuować Twoje dążenia do przywrócenia Zakopanemu należnego mu miejsca na narciarskiej mapie tej części Europy. Płaczemy po Tobie całą rodziną i bracią narciarską - tak żegna zakopiańczyka Towarzystwo Przyjaciół Narciarstwa i Przyrody.

rav

Poniżej archiwalny tekst, jaki w "Tygodniku Podhalańskim" opublikowaliśmy przed trzema laty z okazji 90 urodzin Stanisława Karpiela

Twórcza dziewięćdziesiątka Staszka Karpiela

Gwiazda filmu Liv Ulmann odwiedziła tylko jeden dom w Zakopanem, a skromne drewniane wnętrza przy Drodze do Daniela zachwyciły norweską aktorkę.

- Powiedziała, że tylko tu miała taki bezpośredni kontakt z naturą - uśmiecha się Stanisław Karpiel na wspomnienie wizyty skandynawskiej piękności, która zagrała w 10 filmach Ingmara Bermana. W "Biołej Izbie" ceniony zakopiański architekt opowiadał o swym życiu i dokonaniach. A fetowało Stanisława Karpiela Towarzystwo Opieki nad Zabytkami oddział podhalański. Okazją do wspomnień były 90. urodziny jubilata. Przybyłych gości powitała Agata Nowakowska-Wolak, prezes podhalańskiego TOnZ.

- Cieszymy że cię mamy w naszym gronie, bądź z nami w zdrowiu jak najdłużej - życzyła Agata Nowakowska-Wolak. Piękny i pyszny tort ufundowała Maria Rzankowska z "Samanty", Stanisław Karpiel dziękował wraz z żoną za wszystkie życzenia i gratulacje. Sam jubilat pokazał, że wiek to stan ducha. Zaśpiewał z góralskim zespołem o miłości i młodości. Jego żona, Barbara Karpiel, przypomniała, że poznali się w 2003 r. na balu karnawałowym w "Sopie" u Zatorskich. Jako że bal był organizowany przez TOnZ, wszyscy przybyli w strojach retro. - Wpadliśmy sobie w oko już od pierwszego tańca i tak zostało do dziś - uśmiecha się Barbara Karpiel.

Dziś Stanisław Karpiel z zaniepokojeniem słucha relacji o bombardowaniu Aleppo. Tam przecież zbudowano stadion na 70 tysięcy widzów według jego projektu i halę na 10 tysięcy ludzi. Czy bomby nie rozbiją potężnych żelbetowych konstrukcji z lat 80.? - To były na tyle nowatorskie konstrukcje, że zamawiający Arabowie nie byli w stanie zrozumieć prezentowanych planów - wspomina Stanisław Karpiel. Dlatego wrócił do Polski, wykonał makietę i po kilku dniach poleciał z gotową już makietą, by pokazać, jak będzie wyglądać obiekt. Do budowy użyto stali sprowadzanej ze Słowacji.

- Aktorka Liv Ulmann odwiedziła tylko jeden dom w Zakopanem i to był właśnie dom Stasia Karpiela - mówi Ewa Fortuna. - Dla nas wszystkich to ważne, że Stanisław jako architekt nigdy nie psuł krajobrazu, jego realizacje upiększały Zakopane w najlepszych latach, wpisywały się w otoczenie. Nic dziwnego, że domy zaprojektowane przez niego chcieli budować w wielu regionach Polski.

Pracował m.in. w Ministerstwie Kultury i Sztuki oraz w pracowniach architektonicznych w Polsce, Stanach Zjednoczonych i w Syrii. Przeprojektował Wielką Krokiew, zaprojektował wieżę sędziowską. Współprojektował budynki Centralnego Ośrodka Sportu Zakopane, skocznię narciarską w Holmenkollen. A także liczne budynki na Podhalu i za granicą. Jest współtwórcą zagospodarowania narciarskiego rejonu Kasprowego Wierchu, kolei krzesełkowych Goryczkowa i Gąsienicowa, a także studium krajobrazowo-architektonicznego Zakopanego. Laureat wielu międzynarodowych konkursów architektonicznych. Gdy nie można było w PRL-u budować prywatnych domów o kubaturze przekraczającej 60 metrów kwadratowych, to opracował słynną w całym kraju "Karpielówkę". - Te jego domki stawiano w różnych miejscach, nie tylko na Podhalu, ale także na północy Polski czy w Bieszczadach, w Arłamowie - dodaje Ewa Fortuna. Małe domy do wielkości 50 metrów. - Tu zrobiłem kilkanaście, a potem poszło to lawinowo. W pięciu różnych miejscach powstało 120 domów - dodaje Stanisław Karpiel.

Domki podobać się mogą do dziś. Podobnie przed zębem czasu bronią się swą formą obiekty COS. Oryginalna forma dachu starej sali gimnastycznej, która niedawno została odnowiona, nawiązuje do górskiego krajobrazu, nic nie tracąc ze swej funkcjonalności. Zwłaszcza przez wiszący dwukrzywiznowy dach siodłowy. W prostej bryle pływalni zastosował drewniane elementy na zewnątrz, by także podkreślić unikalny, regionalny charakter miejsca, w którym powstała pływalnia.

Jubilat wspominał swe wojenne dzieje i kurierów tatrzańskich, rodzinę Marusarzów, z którą jego familia była bardzo zaprzyjaźniona. Przywołał też postacie słynnych z bezczelności przewodników Władysława Gąsienicy Roja i Jana Bobowskiego, którzy chodzili w czasie okupacji po Krupówkach i jodłowali, udając Tyrolczyków. - Jak miałem 12 lat, to w domu naszym ukrywał się Stanisław Marusarz - mówi Stanisław Karpiel. - Rano się obudziłem i patrzę, a koło mnie w łóżku śpi Staszek. Cała rodzina była wystraszona, żebym się nie wygadał. Ale ja umiałem trzymać język za zębami.

Wspomina, że w obawie przed wywozem do Niemiec sam także niejednokrotnie ukrywał się pod Sarnią Skałką. Tam zrobił sobie szałas, w którym pomieszkiwał, gdy Niemcy przeczesywali uliczkę w poszukiwaniu uciekinierów. - Przychodzili do mnie koledzy, jeździliśmy nawet na nartach. Nastolatków brali wtedy do pracy w Niemczech. Musiałem się cały czas ukrywać. Granica była pod reglami, lotne patrole zapuszczały się dalej. Do domu można było przychodzić, bo miałem z matką umówiony sygnał. Jak było bezpiecznie, to wywieszała białą płachtę na sznurze. Jak można było, to szusem zjeżdżałem do domu. Miałem narty. Można było nocować w domu. Przez jakiś czas chodziłem do szkoły góralskiej. Szybko się to skończyło.Potem była nauka w "Budowlance" i studia na Politechnice Krakowskiej w 1956 r. Po studiach podjął praktykę w Warszawie. Pracował przy konserwacji zabytków u prof. Jana Zachwatowicza. Pracodawca szybko został teściem zdolnego studenta. Pierwszą żoną Stanisława Karpiela została bowiem Krystyna Zachwatowicz.

- Mąż jest bardzo skromny, nie chwali się, że był skoczkiem narciarskim, a wielu nawet dziś wykorzystuje tę jego skromność - z żalem opowiada Barbara Karpiel. I przypomina, że przez ponad 4 lata dla poprzedniego zarządu powiatu jej mąż opracował koncepcję narciarskiego rozwoju dla wszystkich miejscowości. Pisaliśmy zresztą na naszych łamach kilkakrotnie o projekcie "Resort narciarski Kurortu Tatrzańskiego". - Do tej pory nie zobaczył za swą pracę ani grosza. Mój mąż jest honorowy. Polega na danym raz słowie. Skoro starosta zamawia koncepcję, to dla niego jest jasne, że to ma moc pisemnego zlecenia - dodaje Barbara Karpiel. W gronie TOnZ wspomnienia płynęły jeszcze długo. Mówiono o perypetiach związanych z przebudową i modernizacją kolejki na Kasprowy Wierch, o tym, jakiego granitu użyto do budowy kościoła Świętego Krzyża.

Spotkanie z jubilatem muzyką góralską okrasił Krzysztof Trebunia Tutka ze swymi podopiecznymi: Jaśkiem Trebunią Tutką, Jędrkiem Gutem Mostowym, Karoliną Topór-Orawiec i Kasią Stasik.

Rafał Gratkowski

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

tytus 2019-02-26 19:21:50

Dziękuje Stachu

tomasz 2019-02-08 12:16:22

uroczystości pogrzebowe p.Stanisława Karpiela w przyszły piątek to jest 15 lutego o godzinie 13 Znajomy

arch 2019-02-06 09:31:06

Czy ktoś wie kiedy jest pogrzeb?

Wabj 2019-02-05 21:55:54

To z pewnością najbardziej wyjatkowy czlowiek jakiego moglem poznac osobiscie... Zaluje bardzo ze nie zdazylem odwiedzic go po drodze na narty... i juz sie nie uda... Basiu, Jedrek , przyjmijcie moje głębokie wyrazy wspolczucia. Non omnis moriar...

KP 2019-02-05 17:20:36

Pan Stanisław był cudownym człowiekiem. Miał ogromną wiedzę a był taki skromny. Jestem szczęśliwą posiadaczką domu zaprojektowanego przez Pana Stanisława. Niech w Nawii Ci się dobrze wiedzie.

Krzysiek 2019-02-05 08:22:57

Stasiu będzie nam Cię brakowało, niech tam wysoko też się tobą nacieszą.

Galerie

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Górskie serki i pasterskie dzwonki

Fenomen szopki krakowskiej

Nagrodzeni zasłużeni dla Kościeliska

Tatry dla krwiodawców i nie tylko

Joanny Wnuk-Nazarowej opowieść o Henryku Mikołaju Góreckim

Jubileuszowe spotkanie krwiodawców w Witkacym

Wymiana desek z Sopotem za nami, sezon zimowy otwarty

Nocne niebo na Stacji Kultura Zakopane

Kapitan Barbara Grocholska-Kurkowiak ma ciepły dom

Podhalańskie mamuty i astronauci z Gliczarowa

Wielkie Forum Samorządowe pod Giewontem

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

SPRZEDAŻ | zwierzęta
Dwa WAŁACHY 6.500 zł/sztuka. 790 759 407.
SPRZEDAŻ | budowlane
WIĘŹBY DACHOWE, DESKI SZALUNKOWE, ŁATY, PODBITKI, BOAZERIA, LEGARY, DESKI ELEWACYJNE. WYKONUJEMY WIATY, ZADASZENIA. 790 759 407.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKA BUDOWLANA 10 arów, wraz z DOMEM do remontu, 250.000 zł. 790 759 407.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
PRACA | dam
Górska Grupa Hotelowa - Firma wynajmująca apartamenty zatrudni OSOBY DO DZIAŁU TECHNICZNEGO. Praca na terenie Zakopanego i Kościeliska. Oferujemy stabilne zatrudnienie i atrakcyjne wynagrodzenie. Osoby zainteresowane prosimy o przesłanie CV na adres a.rysula@gorskagrupa.pl lub telefon +48 882 071 976
PRACA | dam
Biuro księgowe AUDITPLUS zatrudni: głównego księgowego, specjalistów ds. księgowości i referentów. Praca w Zakopanem, 8-16, pełen etat. Zapraszamy. Zgłoszenia: praca@auditplus.pl.
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
PRACA | dam
Sprzątanie apartamentów. Przyjmę kobietę do pracy do sprzątania apartamentów w okolicy ul. Strążyskiej w Zakopanem (wskazane auto w celu dojazdu do pracy). Praca na stałe, 3-4 dni w tygodniu (w weekendy również) w godz.9-15.. 609097999
Tel.: 609097999
SPRZEDAŻ | zwierzęta
ŚWINIE WŁASNEGO CHOWU. 788 679 465.
PRACA | dam
Potrzebna osoba na tłusty czwartek 11/12.02 do smażenia i zawijania pączków, dobrze płatne 694357379.
PRACA | dam
PRZYJMĘ W KOŚCIELISKU DO PRAC BIUROWO-RECEPCYJNYCH. 608 806 408
PRACA | dam
ZLECĘ PRACE PORZĄDKOWE, REMONTOWO-BUDOWLANE W KOŚCIELISKU, OD ZARAZ. 608 806 408
PRACA | dam
NAWIĄŻĘ WSPÓŁPRACĘ DO WYKOŃCZENIA TRZECH DOMÓW w ZAKOPANEM (MUROWANIE, INSTALACJE, SUCHE TYNKI, ŁAZIENKI). 608 806 408
PRACA | dam
Poszukuję osoby do sezonowego, prowadzenia gospodarstwa domowego w Zakopanem. Życiorys zawodowy proszę przesyłać na adres e-mail. rozanob@interia.pl
NIERUCHOMOŚCI | kupno
Kupie pilnie działki budowlane w Kościelisku , Zakopane mogą być z budynkami tel 660797241.
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA DOM W WITOWIE, w którym do roku 2025 znajdował się Ośrodek Zdrowia. 698 508 796.
ANTYKI
Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
USŁUGI | inne
ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA, KUCHARZA WYDAWKOWEGO, BARMANA, PRACOWNIKA GOSPODARCZEGO. Praca na stałe lub dorywczo, CV na: rabka@siwydym.pl, informacje pod numerem: 887 080 004
PRACA | dam
Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.